بررسی اثر فشار زمان بر افزایش احتمال حوادث در پروژ های عمرانی

پروژه های عمرانی به عنوان یکی از مهم ترین ارکان توسعه زیرساختی کشورها، همواره با سطح بالایی از پیچیدگی، عدم قطعیت و ریسک های گوناگون انسانی ، فنی و مدیریتی همراه بوده اند ، به گونه ای که وقوع حوادث شغلی در این پروژه ها نه تنها موجب خسارات جانی و مالی گسترده می شود ، بلکه پیامد های اجتماعی ، حقوقی و اقتصادی بلند مدتی را نیز برای سازمان ها ، کارفرمایان و جامعه به دنبال دارد. در میان عوامل متعدد موثر بر بروز حوادث ، فشار زمان به عنوان یکی از مهم ترین و در عین حال کمتر مدیریت شده ترین عوامل خطر ، نقش تعیین کننده ای در افزایش احتمال وقوع حوادث ایفا می کند ، زیرا فشار زمان معمولا ناشی از برنامه ریزی غیر واقع بینانه ، محدودیت های قراردادی ، تاخیر در مراحل ابتدایی پروژه ، تغییرات مکرر طراحی ، نوسانات اقتصادی و تصمیمات مدیریتی مبتنی بر تحویل زودهنگام پروژه است که در نهایت منجر به ایجاد فاصله ای معنادار میان توان واقعی اجرای فعالیت ها و انتظارات زمانی می گردد .این پژوهش با هدف بررسی جامع اثر فشار زمان بر افزایش احتمال وقوع حوادث در پروژه های عمرانی انجام شده و تلاش دارد با تحلیل هم زمان ابعاد انسانی ، مدیریتی و فنی این پدیده ، سازوکار تاثیرگذاری آن بر ایمنی پروژه ها را تبیین نماید. از منظر روان شناختی ، فشار زمان موجب افزایش استرس شغلی ، خستگی جسمی و ذهنی ، کاهش تمرکز ، افت دقت و اختلال در فرآیند تصمیم گیری نیروی انسانی می شود ، به گونه ای که کارگران و کارکنان اجرایی در شرایط فشرده زمانی قادر به شناسایی و ارزیابی صحیح خطرات محیط کار نبوده و واکنش های ایمنی آنان با تاخیر یا خطا همراه می گردد .روش تحقیق حاضر با رویکرد ترکیبی و با بهره گیری از داده های کیفی و کمی انجام شده است، به گونه ای که در بخش کیفی از مصاحبه های نیمه ساختاریافته با مهندسان، ناظران و کارشناسان ایمنی پروژه های عمرانی استفاده شده و در بخش کمی، گزارش های حوادث، برنامه های زمان بندی و مستندات اجرایی پروژه ها مورد تحلیل قرار گرفته است

کلیدواژه ها:

فشار زمان ، پروژه های عمرانی ، حوادث شغلی ، ایمنی کارگاه ، مدیریت پروژه ، مدیریت ریسک