نقش شهرداری در کنترل ساخت وسازهای غیرمجاز با استفاده از نقشه های هوایی

رشد سریع جمعیت شهری، مهاجرت های گسترده به شهرها و افزایش تقاضا برای مسکن در دهه های اخیر، موجب گسترش ساخت وسازهای غیرمجاز در بسیاری از شهرهای ایران شده است. این ساخت وسازها اغلب در حاشیه شهرها، مناطق فاقد طرح تفصیلی یا بافت های فرسوده رخ می دهند و پیامدهایی همچون بی نظمی کالبدی، کاهش کیفیت محیط زیست شهری، افزایش خطرپذیری در برابر حوادث طبیعی، فشار بر زیرساخت های شهری و کاهش سرمایه اجتماعی را به همراه دارند. شهرداری ها به عنوان اصلی ترین نهاد مدیریت شهری، وظیفه کنترل و نظارت بر این ساخت وسازها را بر عهده دارند. با این حال، روش های سنتی نظارت مانند بازدیدهای میدانی، علاوه بر هزینه بر بودن، زمان بر هستند و امکان پوشش کامل مناطق شهری را ندارند.در این میان، استفاده از نقشه های هوایی و فناوری های نوین نقشه برداری می تواند به عنوان ابزاری کارآمد در شناسایی و کنترل ساخت وسازهای غیرمجاز مورد استفاده قرار گیرد. نقشه های هوایی با قابلیت ثبت تغییرات کالبدی شهر در بازه های زمانی کوتاه، امکان شناسایی سریع و دقیق تغییرات غیرمجاز را فراهم می آورند. همچنین، ترکیب این داده ها با سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) می تواند زمینه تحلیل های مکانی، پایش مستمر و تصمیم گیری های هوشمندانه در مدیریت شهری را فراهم سازد.هدف اصلی این پژوهش، تحلیل نقش شهرداری در کنترل ساخت وسازهای غیرمجاز با بهره گیری از نقشه های هوایی و بررسی کارآمدی فناوری های نوین در ارتقای کیفیت مدیریت شهری است. روش تحقیق این مقاله توصیفی–تحلیلی بوده و داده ها از طریق مطالعه کتابخانه ای، مرور ادبیات موضوع و بررسی مطالعات موردی داخلی و خارجی گردآوری شده اند.نتایج پژوهش نشان می دهد که استفاده از نقشه های هوایی و GIS می تواند زمینه شناسایی سریع ساخت وسازهای غیرمجاز، کاهش هزینه های نظارت، افزایش سرعت واکنش شهرداری ها و ارتقای شفافیت در مدیریت شهری را فراهم آورد. همچنین یافته ها نشان دادند که آموزش نیروی انسانی متخصص، سرمایه گذاری در تجهیزات پیشرفته، تدوین قوانین حمایتی و ارتقای هماهنگی نهادی میان شهرداری ها و سایر سازمان های مرتبط از عوامل کلیدی موفقیت در استفاده از نقشه های هوایی در کنترل ساخت وسازهای غیرمجاز هستند.به طور کلی، این پژوهش تاکید می کند که نقشه های هوایی نه تنها یک ابزار فنی، بلکه یک ضرورت مدیریتی، اجتماعی و اقتصادی برای تحقق توسعه پایدار شهری محسوب می شوند. شهرداری ها باید با اصلاح ساختارهای مدیریتی، تقویت منابع مالی، آموزش نیروی انسانی متخصص و ارتقای تعامل با شهروندان، زمینه تحقق این هدف را فراهم آورند.

کلیدواژه ها:

شهرداری ، ساخت وساز غیرمجاز ، نقشه های هوایی ، GIS ، مدیریت شهری ، توسعه پایدار ، نظارت شهری ، عدالت اجتماعی ، پایش کالبدی