ارزیابی پتانسیل رسوب گذاری و خوردگی آب زیرزمینی در شبکه توزیع آب شرب شهر کرمان با استفاده از شاخص های اشباع

کیفیت آب در شبکه های توزیع می تواند تحت تاثیر پایداری شیمیایی آب، به ویژه پتانسیل آن برای رسوب گذاری یا خوردگی، به طور قابل توجهی تغییر کند. آب های زیرزمینی، به ویژه در مناطق خشک مانند کرمان، اغلب دارای املاح معدنی بالایی هستند که پایداری آن ها را در شبکه توزیع به یک چالش تبدیل می کند. این مطالعه با هدف ارزیابی کیفیت شیمیایی و پتانسیل رسوب گذاری و خوردگی آب زیرزمینی مورد استفاده در شبکه توزیع آب شهر کرمان انجام شد. در این مطالعه توصیفی-مقطعی، (تعداد) نمونه آب از منابع آب زیرزمینی تامین کننده و نقاط مختلف شبکه توزیع شهر کرمان در فصول مختلف (سال) جمع آوری گردید. پارامترهای کیفی آب شامل دما، pH، هدایت الکتریکی (EC)، کل جامدات محلول (TDS)، سختی کل، کلسیم، منیزیم، قلیائیت کل و سولفات مطابق با روش های استاندارد (Standard Methods) اندازه گیری شد. سپس، شاخص های پایداری و اشباع شامل شاخص لانژلیه (LSI)، شاخص رایزنر (RSI)، شاخص پوکوریوس (PSI) و شاخص لارسن-اسکولد (LS) محاسبه گردید. نتایج نشان داد که میانگین pH آب در محدوده (مثلا: ۷.۲ تا ۸.۱) و سختی کل به طور متوسط (مثلا: ۳۵۰ میلی گرم بر لیتر معادل کربنات کلسیم) بود که نشان دهنده آب «سخت» تا «بسیار سخت» است. میانگین شاخص لانژلیه (LSI) در اکثر نمونه ها مثبت (مثلا: +۰.۴) و میانگین شاخص رایزنر (RSI) (مثلا: ۶.۸) بود. مقادیر مثبت LSI و مقادیر RSI نزدیک به ۶ نشان می دهد که آب توزیعی در شهر کرمان تمایل به رسوب گذاری کربنات کلسیم دارد. اگرچه این امر می تواند لایه ای محافظ در برابر خوردگی لوله ها ایجاد کند، اما رسوب گذاری بیش از حد منجر به کاهش دبی، انسداد لوله ها، کاهش راندمان سیستم و افزایش هزینه های بهره برداری می شود. شاخص لارسن-اسکولد نیز (مثلا: عدم پتانسیل خوردگی بالا ناشی از کلرید و سولفات) را نشان داد. بنابراین، کنترل و تنظیم pH و قلیائیت آب در تصفیه خانه ها قبل از ورود به شبکه توزیع برای دستیابی به یک تعادل بهینه (کمی تمایل به رسوب گذاری) جهت حفظ شبکه ضروری است.

کلیدواژه ها:

کیفیت آب زیرزمینی ، شاخص های اشباع ، رسوب گذاری ، خوردگی ، شبکه توزیع آب ، کرمان ، شاخص لانژلیه (LSI).