اصلاح و انتخاب گونه های بومی کم آببر برای جایگزینی چمن در منظر شهری با هدف کاهش مصرف آب شهری

با توجه به بحران کم آبی و ضرورت مدیریت پایدار منابع آبی در اقلیم های خشک، این پژوهش با هدف ارزیابی و مقایسه عملکرد گونه های بومی کم آببر با چمن معمولی در منطقه رودهن انجام شد. روش تحقیق ترکیبی شامل بررسی های میدانی، آزمایش های گلخانه ای و تحلیل های اقتصادی بود که بر روی ۱۰ گونه منتخب شامل تاغ، گون، اسپند، زیتیم تلخ، سرو نقره ای، بید مجنون، ارغوان، شیرین بیان و کاج تهران صورت گرفت. نتایج نشان داد که گونه های بومی از نظر فیزیولوژیکی با مکانیسم هایی نظیر تنظیم اسمزی و ریشه های عمیق، تاب آوری بسیار بالایی در برابر تنش خشکی دارند؛ به طوری که ضریب گیاهی (Kc) تاغ و گون به ترتیب ۰.۱۵ و ۰.۲۵ ثبت شد که در مقایسه با ۰.۸۵ چمن، کاهش مصرف آب به میزان ۸۲.۵ و ۷۰.۸ درصد را به همراه دارد. آنالیز خاک نیز حاکی از بهبود تخلخل و افزایش ماده آلی در عرصه های کاشته شده با گونه های بومی بود. بررسی های اقتصادی بیانگر آن بود که با وجود هزینه اولیه بالاتر، نقطه سر به سر سرمایه گذاری در سال سوم رخ می دهد و صرفه جویی خالص در ده ساله آینده برای هر هکتار بالغ بر ۲۱۰ میلیون تومان خواهد بود. در نهایت، جایگزینی چمن با گونه های پیشنهادی نه تنها بحران آب را مدیریت می کند، بلکه با افزایش تنوع زیستی و تقویت هویت بومی، به پایداری اکولوژیکی و اقتصادی فضای سبز شهری منجر می شود.

کلیدواژه ها:

گونه های بومی ، مدیریت آب ، فضای سبز شهری ، پایداری ، تنش خشکی