تحلیل شکاف بین اهداف برنامه درسی و اجرای عملی آن در کلاس های درس.

این پژوهش به تحلیل و تبیین میزان و ابعاد شکاف موجود بین اهداف رسمی و مکتوب برنامه های درسی (سند رسمی) و اجرای عملی و روزمره آن توسط معلمان در محیط کلاس های درس می پردازد. این شکاف که به عنوان «شکاف تئوری-عمل» در برنامه ریزی درسی شناخته می شود، یکی از چالش های کلیدی در نظام های آموزشی معاصر است که بر کیفیت یادگیری و دستیابی به اهداف ملی آموزشی تاثیر مستقیم می گذارد.روش شناسی: پژوهش حاضر با رویکردی ترکیبی (Quantitative-Qualitative) انجام شده است. جامعه آماری شامل [تعداد] معلم در مقاطع [مقطع تحصیلی/رشته] است. داده ها از طریق تحلیل محتوای اسناد بالادستی (سند برنامه درسی)، مشاهده نظام مند کلاس های درس (جهت سنجش اجرای واقعی) و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با معلمان (برای درک دلایل شکاف) گردآوری شده اند. برای تحلیل داده های کیفی از روش تحلیل تم و برای داده های کمی از آزمون های آماری توصیفی و استنباطی استفاده شد.یافته ها: نتایج نشان داد که یک شکاف معنادار بین اهداف اعلام شده (غالبا تاکید بر تفکر انتقادی و مهارت های سطح بالا) و اجرای عملی (تمرکز غالب بر محتوای کتاب و آمادگی برای آزمون های پایانی) وجود دارد. عوامل اصلی این شکاف شامل: کمبود زمان آموزش، محدودیت های ساختاری (اندازه کلاس، امکانات)، عدم کفایت آموزش ضمن خدمت معلمان در زمینه رویکردهای نوین، و همچنین عدم انطباق ابزارهای سنجش با اهداف پیچیده برنامه درسی است.نتیجه گیری: شکاف تحلیل شده، مانع اصلی تحقق اهداف تربیتی سند تحول آموزشی است. پیشنهاد می شود راهکارهایی در سه سطح سیاستی (بازنگری در نحوه سنجش و ارزشیابی)، سازمانی (تامین منابع و کاهش بار محتوایی) و حرفه ای (تقویت صلاحیت های حرفه ای معلمان در انطباق با اهداف سطح بالای برنامه) اتخاذ گردد تا همسویی بیشتری بین نیت طراحان و اجرای معلمان در کلاس های درس ایجاد شود.

کلیدواژه ها:

شکاف برنامه درسی ، اجرای برنامه ریزی درسی ، اهداف آموزشی ، واقعیت کلاس درس ، شکاف تئوری-عمل ، سنجش انطباق.