واکاوی موانع ساختاری، فرهنگی و فردی در تحقق آموزش فعال در مدارس

تحول در نظام های آموزشی جهان از رویکردهای معلم محور و حافظه مدار به سمت رویکردهای یادگیرنده محور و فعال، یکی از مهم ترین دغدغه های سیاست گذاران و متخصصان تعلیم و تربیت در دهه های اخیر بوده است. هدف اصلی این پژوهش مروری، واکاوی و شناسایی موانع ساختاری، فرهنگی و فردی است که در مسیر تحقق آموزش فعال در مدارس وجود دارد. روش پژوهش حاضر، توصیفی-تحلیلی و از نوع مرور سیستماتیک منابع و متون علمی معتبر داخلی و خارجی است که با بررسی دقیق ادبیات موجود، تلاش دارد تصویری جامع از چالش های پیاده سازی این رویکرد ارائه دهد. یافته های پژوهش نشان می دهد که اگرچه اثربخشی روش های تدریس فعال بر انگیزه، پیشرفت تحصیلی و توسعه مهارت های شناختی دانش آموزان اثبات شده است، اما موانع متعددی مانع اجرای کامل آن می شود. موانع ساختاری شامل کمبود منابع مالی، تراکم بالای کلاس ها، برنامه های درسی متمرکز و کمبود زمان آموزشی است. در بعد فرهنگی، مقاومت در برابر تغییر، باورهای سنتی والدین و مدیران نسبت به آموزش و فرهنگ سکوت در کلاس درس به عنوان موانع جدی شناسایی شدند. همچنین موانع فردی شامل عدم تسلط کافی معلمان بر روش های نوین، فرسودگی شغلی، عدم اعتماد به نفس دانش آموزان برای مشارکت و تفاوت های فردی در سبک های یادگیری است. نتیجه گیری نهایی بیانگر آن است که گذار موفقیت آمیز به سمت آموزش فعال نیازمند یک رویکرد سیستمی و همه جانبه است که هم زمان به اصلاح زیرساخت ها، فرهنگ سازی آموزشی و توانمندسازی معلمان و دانش آموزان بپردازد.

کلیدواژه ها:

آموزش فعال ، موانع آموزشی ، یادگیری مشارکتی ، فرهنگ مدرسه ، توسعه شناختی