هوش جمعی شهروندی به عنوان سپر اولیه در سیستم های پیشگیرانه آتش نشانی: طراحی سامانه مشارکتی مبتنی بر اپلیکیشن هوشمند در شهر اراک

چکیدهبا توجه به افزایش خطرات آتش سوزی در محیط های شهری و محدودیت های ساختاری سازمان های آتش نشانی در پوشش کامل نقاط پرخطر، نیاز به رویکردهای نوین مبتنی بر مشارکت شهروندی ضروری است. این پژوهش با هدف طراحی یک سامانه هوشمند مبتنی بر هوش جمعی شهروندی برای شناسایی زودهنگام خطرات آتش سوزی در شهر اراک انجام شده است. روش پژوهش ترکیبی (کیفی-کمی) بوده و از مدل طراحی-ساخت (Design-Build) در چارچوب مهندسی سیستم های شهری استفاده شده است. داده ها از طریق مصاحبه های عمیق با خبرگان آتش نشانی، مهندسی شهری و فناوری اطلاعات (۱۲ نفر)، پیمایش میدانی از ۱۵۰ نقطه پرخطر و آزمایش نمونه اولیه اپلیکیشن هوشمند جمع آوری شد. یافته ها نشان می دهد که تلفیق مکانیزم های انگیزشی (امتیازدهی، اعتبارسنجی، پاداش غیرمالی)، الگوریتم های تایید خطر چندمرحله ای و ادغام با سامانه GIS شهری، می تواند دقت شناسایی خطرات را تا ۷۸% افزایش دهد و زمان پاسخ دهی عملیاتی را به طور میانگین ۱۲ دقیقه کاهش دهد. این سامانه نه تنها به عنوان مکمل عملیاتی آتش نشانی عمل می کند، بلکه زمینه ساز تبدیل شهروندان به «چشم های هوشمند شهر» در حوزه ایمنی می شود. نوآوری این پژوهش در اولین طراحی یکپارچه ی هوش جمعی و فناوری شهر هوشمند در حوزه آتش نشانی در ایران است.

کلیدواژه ها:

هوش جمعی ، آتش نشانی شهری ، اپلیکیشن هوشمند ، مشارکت شهروندی ، شهر اراک ، سامانه پیشگیرانه ، خطر آتش سوزی