نقش واحدهای نظارت و کنترل در تحقق شفافیت و پاسخگویی در مدیریت شهری: تجربه شهرداری اراک

شفافیت و پاسخگویی از ارکان اساسی حکمرانی خوب در سطح شهری محسوب می شوند و واحدهای نظارت و کنترل داخلی شهرداری ها به عنوان مکانیزم های کلیدی تحقق این اصول عمل می کنند. با این حال، در شهرداری اراک، عملکرد این واحدها همواره با چالش هایی همچون کمبود استقلال نسبی، تداخل وظایف، ضعف در پیگیری یافته ها و ناکارآمدی در پاسخ به شکایات شهروندی مواجه بوده است. این پژوهش با هدف تحلیل نقش واحدهای نظارت و کنترل در تحقق شفافیت و پاسخگویی در مدیریت شهری اراک انجام شده است. با استفاده از روش ترکیبی، داده ها از طریق مصاحبه عمیق با ۱۳ نفر از بازرسان، حسابرسان و مدیران ارشد، همراه با تحلیل محتوای ۱۴۲ گزارش نظارتی (۱۴۰۰–۱۴۰۴) و بررسی ۸۶ شکایت شهروندی جمع آوری شد. یافته ها نشان می دهد که تنها ۳۸ درصد از توصیه های نظارتی به طور کامل اجرا شده اند و میانگین زمان پاسخ به شکایات، ۱۴.۲ روز است. همچنین، هماهنگی ضعیف بین واحدهای نظارتی، سبب کاهش اثربخشی سیستم پاسخگویی شده است. بر این اساس، مدلی با عنوان «چارچوب نظارتی شفاف محور» (Transparency-Oriented Oversight Framework – TOOF) پیشنهاد شده است که در آن نظارت نه تنها بر انطباق، بلکه بر ایجاد ارزش عمومی و اعتماد شهروندی متمرکز است. این چارچوب، از طریق استقلال عملیاتی، اشتراک داده ها، گزارش دهی عمومی و مشارکت شهروندی، زمینه تحقق حکمرانی پاسخگو را فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

شفافیت ، پاسخگویی ، نظارت داخلی ، مدیریت شهری ، شهرداری اراک ، کنترل سازمانی ، حکمرانی خوب