بررسی و آنالیز مرکز دفن پسماند شهرداری رشت جهت ایجاد اقتصاد چرخشی و مشارکت شهروندان

مدیریت پسماند شهری یکی از مهم ترین دغدغه های شهرهای در حال رشد مانند رشت است که با تولید روزافزون زباله، محدودیت فضای دفن و فشارهای زیست محیطی مواجه است. این پژوهش با رویکرد ترکیبی (کیفی-کمی) به تحلیل سیستم جمع آوری، جداسازی، بازیافت و دفن پسماند در شهر رشت پرداخته است. داده ها از طریق مصاحبه با خبرگان (n=۱۶)، پرسشنامه شهروندی (n=۴۱۰)، تحلیل آمارهای سازمان مدیریت پسماند شهرداری (۱۳۹۸–۱۴۰۳)، و بازدیدهای میدانی از ایستگاه های انتقال و مرکز دفن زباله رشت جمع آوری شدند. یافته ها نشان می دهد که تولید روزانه پسماند در رشت به طور متوسط ۶۸۰ تن است که تنها حدود ۱۲٪ آن بازیافت می شود. مهم ترین چالش ها شامل کمبود فرهنگ جداسازی در منبع، نبود زیرساخت مناسب برای کمپوست، وابستگی شدید به روش دفن بهداشتی، و نبود انگیزه اقتصادی برای مشارکت خصوصی است. در مقابل، پیشنهاد مدل «مدیریت پسماند مشارکتی-چرخشی» با محوریت آموزش شهروندی، ایجاد واحدهای کوچک کمپوست شهری، طراحی سیستم تشویقی (مانند سبد پسماند هوشمند)، و جذب بخش خصوصی در زنجیره ارزش پسماند، به عنوان راهکاری پایدار ارائه شده است. این مدل ضمن کاهش ۴۰٪ حجم پسماند دفنی، می تواند به ایجاد اشتغال سبز و تقویت اقتصاد محلی کمک کند.

کلیدواژه ها:

مدیریت پسماند ، شهر رشت ، اقتصاد چرخشی ، جداسازی در منبع ، بازیافت ، مشارکت شهروندی ، کمپوست شهری