آلودگی هوا و توسعه شهری در بستر بحران های زیست محیطی: تحلیل موردی کلان شهر اهواز و استان خوزستان

آلودگی هوا یکی از مهم ترین چالش های زیست محیطی کلان شهرهای صنعتی است که تحت تاثیر هم زمان عوامل طبیعی و انسانی قرار دارد. این پژوهش با هدف بررسی رابطه میان توسعه شهری نامتوازن، منابع آلاینده صنعتی و طبیعی و تشدید بحران آلودگی هوا در کلان شهر اهواز و استان خوزستان انجام شده است. روش تحقیق ترکیبی کمی–کیفی بوده و شامل تحلیل داده های شاخص کیفیت هوا (AQI)، غلظت ذرات معلق PM۱۰ و PM۲.۵، تصاویر ماهواره ای Landsat و مصاحبه با کارشناسان محلی است. بازه زمانی مطالعه سال های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ را در بر می گیرد. نتایج نشان می دهد که حدود ۴۵ تا ۵۲ درصد آلودگی هوا ناشی از گرد و غبار منطقه ای و کاهش پوشش گیاهی، ۲۸ تا ۳۲ درصد مرتبط با فعالیت صنایع نفت و گاز و حدود ۲۰ درصد ناشی از ترافیک شهری است. توسعه شهری نامتوازن با افزایش تراکم ساختمانی و کاهش فضاهای سبز شدت بحران آلودگی هوا را افزایش داده است. یافته ها بر ضرورت اتخاذ سیاست های توسعه پایدار شهری، احیای تالاب ها، کنترل منابع آلاینده صنعتی و مدیریت ترافیک شهری تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

آلودگی هوا ، توسعه شهری ناپایدار ، اهواز ، خوزستان ، ذرات معلق