ارزیابی عوامل موثر در بازپرداخت سازمان های بیمه گر برای داروهای موثر بر بیماری مالتیپل اسکلروزیس از نوع عودکننده-فروکش کننده در یک مدل نوین دینامیک

چکیده زمینه: افزایش روزافزون هزینه داروهای تعدیل کننده بیماری (DMDs) در بیماران مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس فرم عودکننده-فروکش کننده(RRMS)، نیاز به تدوین چارچوب های شفاف و مبتنی بر شواهد برای بازپرداخت بیمه ای را پررنگ تر کرده است. در شرایط فعلی، ارزیابیمنصفانه و علمی داروها برای تخصیص بهینه منابع بیمه ای، یک ضرورت راهبردی در نظام سلامت کشور به شمار می رود. این مطالعه باهدف تعیین وزن نسبی عوامل موثر در تصمیم گیری های بازپرداخت و تحلیل ارتباط مفهومی میان حوزه های اثرگذار انجام شد. روش کار: این مطالعه مقطعی، با استفاده از یک پرسشنامه ساختاریافته و اعتبارسنجی شده انجام شد. پرسشنامه شامل ۳۸ عامل در ۷ دامنه اصلی بود که توسط ۹۱ متخصص، شامل ۴۶ نورولوژیست و ۴۵ داروساز، همگی دارای بیش از ۵ سال سابقه در حوزه بیمه هایمرتبط با سلامت، تکمیل گردید. شرکت کنندگان اهمیت هر عامل را با مقیاس لیکرت ۱۰ درجه ای ارزیابی کردند. تحلیل داده ها شامل محاسبهوزن نرمال شده هر عامل، رتبه بندی بر اساس اهمیت، و تحلیل همبستگی بین دامنه ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ انجام گرفت. یافته ها: نتایج حاصل از تحلیل داده ها نشان داد که بیشترین وزن از دیدگاه متخصصان به دامنه های «ایمنی و عوارض جانبی دارو» و«اثربخشی دارو» اختصاص یافته است. به طور دقیق، دامنه ایمنی دارای وزن نرمال شده ۰/۹۲۲ و دامنه اثربخشی دارای وزن ۰/۸۶۳ بودکه بیانگر اولویت بالای این دو حوزه در فرآیند تصمیم گیری بازپرداخت بیمه ای داروها است. فاکتورهایی مانند «پیشگیری از عود بیماری»(وزن=۱/۰۰۰)، «افزایش بقا» (۰/۹۵۷)، و «تحمل پذیری دارو» (۰/۹۲۴) در اولویت بودند. کمترین وزن مربوط به «وجود جایگزین های طبسنتی» (۰/۴۲۳) و «ملاحظات اخلاقی» (۰/۵۱۴) بود. قوی ترین همبستگی بین دامنه های مالی و دسترسی (۰/۷۴۵) مشاهده شد. نتیجه گیری: یافته های این پژوهش می تواند در آینده مدل نوین دینامیکی را ارائه دهد که به عنوان ابزاری در فرآیند تصمیم گیری بیمه ایداروهای RRMS مورد استفاده قرار بگیرد. تمرکز بر عواملی با وزن بیشتر و کاهش اثر فاکتورهایی با وزن کمتر در موقعیت های مختلف،می تواند موجب بهبود شفافیت و عدالت در سیاست گذاری دارویی شود.

کلیدواژه ها:

Key Words: Multiple Sclerosis ، Insurance Reimbursement ، Decision Making ، Cost-Effectiveness ، Health Policy ، مولتیپل اسکلروزیس ، بازپرداخت بیمه ، تصمیم گیری ، هزینه-اثربخشی ، سیاست سلامت