بررسی جایگاه ادبی امیر خسرو دهلوی و بازتاب اوصاف الهی و سیمای نبوی در کتاب مطلع الانوار

امیرخسرو دهلوی(۶۵۱-۷۲۵.ق) از چهره های نام آور عصر خود بوده و با هر دو فرهنگ هندی و ایرانی آشنایی کامل داشته است.وی به بسیاری از موضوعات دینی، عرفانی، معرفتی و اخلاقی در شعر خود، با پیروی از پیر خود نظام اولیاء، پرداخته است. وی کوشش کرده، زمینه فکری مثبتی برای مخاطب خود ایجاد کند. امیرخسرو حلقه اتصال فرهنگی هند و ایران را نیز محکم تر کرد و در اشعار وی نیز تاثیر هر دو فرهنگ قابل مشاهده است. از این روی با توجه به اهمیت موضوع و جایگاه مهم امیر خسرو، در این مقاله به شیوه توصیفی- تحلیلی به بررسی جایگاه ادبی امیر خسرو دهلوی و بازتاب اوصاف الهی و سیمای نبوی در کتاب مطلع الانوار امیرخسرو دهلوی پرداخته شده است. از بررسی موضوع این نتیجه به دست آمد که امیرخسرو یکی از بزرگترین شاعران فارسی زبان و فارسی سرای هندوستان است و اشعار او دارای ویژگی ها و سبک خاصی است؛ وی سبکی را ابداع کرد که در دوره های بعد و سالیان بعد به سبک هندی معروف شد و امیرخسرو از این ویژگی ها در شعر خود استفاده کرده است.امیرخسرو در مطلع الانوار در آغاز حمد و ثنای خداوند را آورده و سپس اشعاری در ستایش پیامبر اکرم(ص) و عظمت رسول خدا را بیان کرده است.امیر خسرو در مطلع الانوار توانسته مخزن الاسرار نظامی را همانند سازی کند. کتاب مطلع الانوار، سرشار از معارف دینی، عرفانی و اخلاقی است؛ توصیف خداوند باری و پیامبر اکرم در اشعا و آثار امیر خسرو، بویژه مطلع الانوار، جایگاه ویژه ای دارد، امیر خسرو در مطلع الانوار آغاز سخن را در حمد و ستایش پروردگار آورده و حدود پنجاه بیت است(با توجه به اختلاف نسخ)؛ و سپس مناجات های سه گانه را در توصیف و تحمید خدا آورده است(حدود ۶۳ بیت). امیر خسرو در ادامه به نعت حضرت رسول پرداخته و سه نعت را در این زمینه سروده است(حدود ۱۳۶ بیت).

کلیدواژه ها:

امیر خسرو دهلوی ، مطلع الانوار ، مضامین دینی ، مضامین عرفانی