بررسی اثرات درمانی تجویز هم زمان استروژن و ویتامین D۳ بر مدل حیوانی آنسفالومیلیت خودایمن تجربی (Experimental Autoimmune Encephalomyelitis) در موش های تخمدان برداری شده نژاد C۵۷BL/۶

مقدمه: مولتیپل اسکلروزیس (MS) یک بیماری خودایمنی مزمن سیستم عصبی مرکزی است که با التهاب، دمیلینه شدن و اختلال عملکرد نورونی همراه بوده و عمدتا زنان جوان را درگیر می کند. مدل حیوانی آنسفالومیلیت خودایمن تجربی (EAE) به عنوان مدل استاندارد شبیه سازی پاتوفیزیولوژی MS استفاده می شود. هورمون های جنسی مانند استروژن و ویتامین D در تعدیل پاسخ های ایمنی و کاهش شدت بیماری نقش دارند. این مطالعه اثرات درمانی ترکیبی ویتامین D۳ و ۱۷-بتا استرادیول را در مدل EAE بررسی کرد.روش کار: در این مطالعه تجربی، ۳۲ موش ماده نژاد C۵۷BL/۶ اوارکتومی شده به چهار گروه درمان ترکیبی، ویتامین D۳، استروژن و کنترل تقسیم شدند. EAE با تزریق پپتید MOG۳۵-۵۵ القا شد. گروه ترکیبی روزانه ۱۰۰ نانوگرم بر کیلوگرم ویتامین D۳ به صورت داخل صفاقی و پلت ۱۵ میلی گرمی ۱۷-بتا استرادیول (معادل دوز فیزیولوژیک بارداری) دریافت کرد. ارزیابی های بالینی، بافت شناسی، سنجش تکثیر سلولی با BrdU، اندازه گیری سایتوکاین ها با الایزا و بررسی بیان ژن با Real-Time PCR (روش ΔΔCt) انجام شد.نتایج: درمان ترکیبی شدت علائم بالینی را به طور معناداری کاهش داد (میانگین نمره بالینی ۰.۱±۱/۱ در برابر ۰.۱۵±۴.۵ در گروه کنترل، p<۰.۰۰۱)، نفوذ سلول های التهابی و تکثیر سلولی را مهار کرد (p<۰.۰۰۱). سایتوکاین های التهابی (IL-۶، IL-۱۷، TNF-α، IFN-γ) کاهش و سایتوکاین های ضدالتهابی (IL-۴، IL-۱۰، TGF-β) افزایش یافتند (همگی p<۰.۰۰۱). بیان ژن های T-bet و RORγt کاهش و Foxp۳ و GATA۳ افزایش یافت که موجب تغییر نسبت Th۱/Th۲ و Th۱۷/Treg به نفع پاسخ ضدالتهابی گردید.نتیجه گیری: تجویز هم زمان ویتامین D۳ و استروژن اثرات هم افزای ضدالتهابی و ایمن تنظیمی در مدل EAE داشته و می تواند رویکردی بالقوه برای درمان MS باشد.

کلیدواژه ها:

مولتیپل اسکلروزیس ، آنسفالومیلیت خودایمن تجربی ، سیستم عصبی مرکزی (CNS) ، استروژن ، ویتامین D۳