انقلاب ایران و بازخورد روشنفکرانه آن در اروپا و آمریکای لاتین: مورد نوربرتو آر. سرسوله آرژانتینی (۱۹۴۳-۲۰۰۳)

امسال چهل و پنجمین سالگرد انقلاب ایران، که با نام انقلاب اسلامی یا انقلاب ۱۹۷۹ نیز شناخته می شود، بود. این به روند بسیج مردمی در ایران اشاره دارد که با سرنگونی شاه محمدرضا پهلوی در سال ۱۹۷۹، علیرغم حمایت بریتانیا و ایالات متحده، و تاسیس جمهوری اسلامی فعلی به اوج خود رسید. تظاهرات علیه شاه رضا پهلوی در سال ۱۹۷۷ آغاز شد، در ژانویه ۱۹۷۸ شدت گرفت و بین اوت و دسامبر همان سال به اوج خود رسید، زمانی که اعتصابات و اعتراضات کشور را فلج کرد و پادشاه را مجبور به ترک ایران و تبعید در ۱۶ ژانویه ۱۹۷۹ کرد. خلاء قدرت حاصل، کشور را در دست شورای سلطنت و نخست وزیر مخالف قرار داد. فرار پادشاه ایران در طول انقلاب ایران، که قبلا به اوج خود رسیده بود، سقوط رژیم شاهنشاهی را تسریع کرد. پس از فرار رضا پهلوی، و تنها ۱۶ روز بعد، امام آیت الله روح الله موسوی خمینی پس از ۱۵ سال تبعید از سوی دولت مجاز به بازگشت به ایران شد. به محض ورودش به تهران، جمعیت زیادی که منتظر بودند تا او انقلابی را که خودش آغاز کرده بود، رهبری کند، از او استقبال کردند. ده روز بعد، انقلاب پیروز شد و سرانجام به لطف حمایت مردمی، رژیم سلطنتی را سرنگون کرد. استقبال روشنفکران در غرب، چه در اروپا و چه در آمریکای لاتین، متفاوت بود. از همان ابتدا، حامیان پرشور و مخالفان سرسختی داشت. در میان گروه اول، متفکران برجسته فرانسوی مانند میشل فوکو و ژان بودریار حضور داشتند. در میان گروه دوم، دو محقق سکولار درجه دو وجود داشتند: فیلسوف فرانسوی الجزایری الاصل، برنارد-هانری لوی، و روشنفکر فرانسوی، که او نیز الجزایری الاصل بود، محمد ارکون. در آمریکای لاتین، نوربرتو آر. سرسول، جامعه شناس و دانشمند علوم سیاسی آرژانتینی، از این انقلاب به خوبی استقبال کرد.

کلیدواژه ها:

انقلاب ایران ، ژئوپلیتیک ، آمریکای لاتین ، سرسول ، فوکو