بررسی تاثیر ساختار آوایی و نوشتاری حروف و کلمات در آفرینش تصاویر شعری سعدی شیرازی

سعدی شیرازی از جمله شاعران و نویسندگانی است که با بهترین کیفیت از ساختار آوایی و نوشتاری حروف و کلمات در خلق تصاویر شعری بهره گرفته است. وی با بهره گیری خلاقانه از شکل و آوای حروف الفبای فارسی، مانند «الف» نماد قامت کشیده، «سین» به مثابه توصیف و ترسیم دندان های معشوق، «قاف» نشانه عزت، «کاف» به سان ظرف سرنوشت و «ن»، تصویرگر عارض و خال گونه و همچنین واژگان تصویری چون «سرو»، «باد صبا»، «بهار»، «آفتاب»، «قمر» و... تصاویری بدیع و شگرف ارائه داده است. سعدی به مدد تکنیک های استعاری و کنایی، تکرار واج ها و هماهنگی آوایی، موسیقی کلام را تقویت کرده و تصاویر بصری و عاطفی برجسته ای را در ذهن مخاطب نمایش داده است. شکل نوشتاری حروف، از ایستادگی «الف» تا خمیدگی «کاف»، با مفاهیم فلسفی و عاشقانه پیوند خورده و به غنای معنایی اشعار وی می افزاید. عناصر طبیعی و آسمانی نیز در کنار ساختار آوایی ظریف، معشوق را به نمادی از کمال و زیبایی متعالی بدل می کنند که حس تعالی را به مخاطب منتقل می کند. تحقیق پیش رو، با تحلیل نمونه هایی از غزلیات، قصاید و بوستان، نبوغ سعدی را در تلفیق فرم، آوا و معنا به رخ می کشد و نشان می دهد که او چگونه با تسلط بر زبان و خط پارسی، تصاویری تاثیرگذار خلق کرده و این سنت شعری را به اوج شکوفایی رسانده است.

کلیدواژه ها:

سعدی ، کلیات ، ساختار آوایی و نوشتاری ، حروف و کلمات ، تصاویر شعری