اثر عبور از اقتصاد متکی به نفت بر کیفیت زندگی زنان در کشورهای صادرکننده نفت

امروزه یکی از مباحث چالش برانگیز جوامع وضعیت نابرابری جنسیتی و کیفیت زندگی زنان است، چراکه در اغلب کشورها کیفیت زندگی زنان در سطح پایین تری از میانگین جامعه قرار دارد. این در حالیست که سیاستگذاران به منظور بهبود سطح رفاه و بهره مندی شهروندانشان از رشد و توسعه اقتصادی همواره دنبال ایجاد اصلاحاتی در ساختار اقتصادی خود هستند؛ درحالی که توجه اندکی به تاثیرات جنسیتی این اصلاحات معطوف شده است. کاهش اتکا به نفت یکی از این اصلاحات اساسی است که در کشورهای صادرکننده نفت همواره مورد نظر بوده است. اینگونه تغییرات ساختاری، به دلیل ایجاد دسترسی متفاوت برای زنان و مردان به فرصت های شغلی، منابع و امکانات آموزشی و بهداشتی دارای تاثیرات متمایز جنسیتی هستند. در این راستا پژوهش حاضر با استفاده از رهیافت پانل دیتا اثر عبور از اقتصاد نفتی به سمت یک اقتصاد پیچیده را بر شاخص توسعه انسانی زنان در یازده کشور بزرگ صادرکننده نفت طی دوره ۲۰۰۳ تا ۲۰۲۱ بررسی می کند. یافته های این پژوهش نشان می دهد، افزایش رانت نفتی، تاثیر منفی و معنادار بر شاخص توسعه انسانی زنان داشته است و شاخص پیچیدگی اقتصادی که به عنوان معیاری تکمیل کننده برای عبور از اقتصاد نفتی درنظر گرفته شده است، تاثیر مثبت و معنادار بر شاخص توسعه انسانی زنان دارد. لذا عبور از اقتصاد نفتی علاوه بر دیگر جنبه های مثبت اقتصادی به بهبود کیفیت زندگی زنان نیز کمک می کند.

کلیدواژه ها:

اقتصاد نفتی ، شاخص توسعه انسانی زنان ، شاخص پیچیدگی اقتصادی ، نفرین منابع