تعامل رمزگان و کثرت معنا در «عاشق شدن پادشاه بر کنیزک»

هدف مقاله حاضر آن است که حکایت های مثنوی معنوی با ساختار دال محور و لایه های زیرین، معانی ضمنی و اغراض ثانوی، متنی نوشتاری است. متن بودگی این حکایت ها، مدخل های متعددی از معنا را پیش روی خواننده می گشاید. این معانی که وجه وجودی شان ناگزیر از رابطه نسبی بین مولف، خواننده و رمزگان است، نوشتاری بودن زبان حکایت را تضمین می کنند و خود را از بسیط بودن، انجماد، انزوا و یک پارچگی می رهانند. نظریه رمزگان های پنج گانه «رولان بارت» یکی از راه های محتوا محور در مطالعه متن است که مقاله حاضر قصد دارد با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و با استناد به مطالعات کتابخانه ای، آن را از منظر یکی از هفت گزاره مورد نظر این «نظریه پرداز هنرمند»؛ یعنی کثرت معنا بررسی کند و ضمن کاربست رهیافت های او در نمونه ای از حکایت های مثنوی معنوی نشان دهد؛ ادبیات به عنوان پرنفوذترین و مهم ترین جلوه گاه نظام زبان چرا، چگونه و در پی کدام تمهیدات و سازوکارها، همیشه جا برای خوانش، پویایی و کثرت معنا دارد و شور دریافت در آن هرگز ارضا نمی شود. برآیند پژوهش، علاوه بر آن که تاییدی است بر این نظر بارت که هیچ دستوری برای متن ادبی وجود ندارد و خوانش هر خواننده از رمزگان و کدهای زبان شاعرانه است که می تواند سویه های معنایی آن را رقم بزند، گواهی است بر این فرضیه که رمزگان های شعر نه صرفا به خاطر ابهام در محتوا، بلکه به دلیل هم بافتگی، تعامل و برخورداری از فرم «استریو گرافیگ» ناگزیر از کثرت معنایند.

کلیدواژه ها:

کثرت معنا ، تعامل رمزگان ، رولان بارت ، مثنوی معنوی