واکاوی مولفه های محتوایی طنز مرگ در شعر شاملو

یکی از مهم ترین کارکردهای طنز، خنده آور بودن ﺁن است، هنگامی که طنز در رابطه با مفاهیم فاخر و تراژیکی مانند مرگ و نیستی به کار گرفته شود؛ با دور شدن از کارکردهای بنیادین خود، مانند خنده آوری، آسان یابی، زود فهمی و رهایش ذهنی مخاطب و ... به گزندگی و اندوهناکی کشیده می شود. مرگ به عنوان یکی از اصلی ترین دغدغه های بشر، گاهی در ادبیات پای خود را به طنز بازکرده است. در این پژوهش مرگ به عنوان یک مضمون طنزآمیز و قابل تمسخر و تحقیر، در اشعار احمد شاملو مورد واکاوی قرارگرفته است. در این مقاله، طنز مرگ به عنوان پلی برای شناسایی هنجارشکنی شاملو در ابراز مسئله مرگ در شعر خود، تجزیه وتحلیل شده و مولفه ها از اشعار ایشان استخراج شده که عبارت اند از: سهل انگاری و آسان گیری مرگ، طنزآمیزی با تحقیر زندگی، تغییر در کارکرد مرگ، تمسخر مرگ، تمسخر زندگی، سزاوارتر بودن انسان از زیست در این جهان و قطعیت مرگ و اصالت دادن به آن. آنچه این پژوهش را دارای اهمیت می کند؛ آمیختگی معجزه آسای دو مقوله تراژیک و جدی، یعنی مرگ و زندگی، در پوشش طنز توسط شاملو است.

کلیدواژه ها:

مرگ ، طنز مرگ ، طنز تراژیک ، احمد شاملو