شرایط خسارات قابل مطالبه ناشی از نقض قرارداد در حقوق افغانستان و ایران

انسان به عنوان موجودی اجتماعی، برای تداوم زندگی و تامین نیازهای خود، ناگزیر از برقراری روابط گوناگون با دیگران است. در میان ابزارهای ایجاد این روابط، قرارداد جایگاهی محوری دارد؛ زیرا از طریق آن اشخاص می توانند نیازهای مادی و اجتماعی خود را برآورده کنند. بااین حال، در عمل همه قراردادها به صورت کامل اجرا نمی شوند و گاه به دلایل مختلف نقض می گردند و در نتیجه، زیان دیده از قرارداد (متعهدله) از دستیابی به منافع مورد انتظار بازمی ماند. در چنین وضعی، متخلف از قرارداد (متعهد) مکلف به جبران خسارت است. پرسش اصلی این پژوهش آن است که خسارات ناشی از نقض قرارداد تحت چه شرایطی قابل مطالبه است؟ این تحقیق با روش اسنادی و کتابخانه ای انجام شده و با بررسی منابع فقهی و حقوقی به تحلیل شرایط تحقق مسئولیت قراردادی پرداخته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که متعهد پیمان شکن موظف است تمامی خسارات زیان دیده را جبران کند، مشروط بر آن که خسارت ها مشروع، مسلم، مستقیم و قابل پیش بینی باشند، قبلا جبران نشده و متعهدله نیز انجام تعهد را مطالبه کرده باشد. بر این اساس، جبران خسارت ناشی از نقض قرارداد هم وسیله ای برای ترمیم زیان وارده و هم عاملی برای تضمین اجرای تعهدات و استقرار عدالت قراردادی در روابط حقوقی است.

کلیدواژه ها:

نقض قرارداد ، شرایط خسارات قابل مطالبه ، جبران خسارات ، حقوق افغانستان ، حقوق ایران