نقد اجتماعی و اصلاح طلبی در شعر جمیل صدقی زهاوی

جمیل صدقی زهاوی از شاعران و روشنفکران برجسته عصر جدید است که در برابر نابسامانی ها و آسیب های اجتماعی زمانه خود رویکردی انتقادی و اصلاح جویانه اتخاذ می کند. بخش قابل توجهی از شعر او به مقابله با دورویی، جاه طلبی، چاپلوسی، سطحی نگری، تعصب، خرافه پرستی، تسلیم در برابر ظلم و تقلید کورکورانه اختصاص دارد؛ و او با زبانی صریح و روشنگرانه این جلوه های انحطاط را به نقد می کشد. از دیگر مضامین محوری در شعر وی، اعتراض به عقب ماندگی فکری، ستیز با علم، بی عدالتی نسبت به زنان، ولخرجی ثروتمندان و پیامدهای اجتماعی آن همچون فقر، قحطی و مرگ ومیر گسترده است. زهاوی در کنار موضع انتقادی خود، رویکردی اصلاح طلبانه نیز برمی گزیند و جامعه را به فضیلت هایی مانند شجاعت، آزادی، وفاداری، استقامت، همبستگی و اتحاد فرا می خواند. او سعادت فردی و پیشرفت اجتماعی را در گرو پایبندی به این ارزش ها می داند. این پژوهش با بهره گیری از روش توصیفی– تحلیلی به بررسی ابعاد انتقادی و اصلاح طلبانه شعر زهاوی می پردازد. یافته ها نشان می دهد که اشعار او نه تنها بازتاب دهنده واقعیت های اجتماعی روزگار خویش است، بلکه در دوره ای از افول فرهنگی و سیاسی، صدایی بیدارگر و تحول آفرین برای جامعه عرب، به ویژه عراق، به شمار می آید.

کلیدواژه ها:

شعر عربی معاصر ، جمیل صدقی زهاوی ، نقد اجتماعی ، اصلاح طلبی ، باورهای اجتماعی