کارآمدی حقوقی الگوی حکومت مردم سالاری دینی در گفتمان تمدنی انقلاب اسلامی

کارآمدی حقوقی، از نظر تئوریک، ظرفیت و امکان ذاتی یک نظام سیاسی در تامین اهداف آن است. یکی از این اهداف، تامین حقوق مردم جامعه و فراهم سازی امکان حضور و نقش آفرینی آنان در نظام سیاسی است. نظریه مردم سالاری دینی به عنوان الگویی مطلوب حکومتی در جهان امروز، در شرایطی که بسیاری از حکومت های افراطی و تفریطی جایگاه مردمی، مقبولیت عام یا مشروعیت بین المللی ندارند، می تواند یکی از شاخصه های اصلی در گفتمان تمدنی انقلاب اسلامی باشد. این مقاله با روش توصیفی و شیوه کتابخانه ای، با نگاهی به نظریه مردم سالاری دینی و با صرف نظر از برخی تفاوت ها، به بررسی مشترکات آن با ویژگی های یک حکومت مطلوب از دیدگاه بین المللی می پردازد. همچنین با نگاهی به کلیاتی از حقوق فردی و اجتماعی مردم در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، به ویژه در فصل سوم (اصول ۱۹ تا ۴۲)، به عنوان مصداقی از کارآمدی حقوقی نظریه مردم سالاری دینی در عالی ترین مرجع قانونی، مورد مطالعه قرار می گیرد. هدف پژوهش، بررسی امکان ذاتی و ظرفیت این نظریه در تامین حقوق مردم و تبلور شکلی آن در این شیوه حکومتی، به عنوان نمونه ای از الگوی مطلوب حکومت در گفتمان تمدنی انقلاب اسلامی است. نتایج نشان می دهد که نظام حکومتی مبتنی بر نظریه مردم سالاری دینی، با در نظر گرفتن حقوق فردی و اجتماعی افراد و تکالیف آنان در رابطه دوسویه با نظام حاکم، از کارآمدی لازم برخوردار است تا محتوای خود را در قالب ساختار حاکمیتی خویش اعمال کند و با لحاظ حقوق مردم در عالی ترین مرجع قانونی، اهداف مورد نظر را تحقق بخشد.

کلیدواژه ها:

مردم سالاری دینی ، کارآمدی حقوقی ، گفتمان تمدنی انقلاب اسلامی ، الگوی حکومتی مطلوب.