ترک تحصیل دانش آموزان در مقطع ابتدایی: علل، پیامدها و راهکارها از منظر برنامه ریزی آموزشی (مطالعه ی موردی: شهر بیجار)

هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی علل ریشه ای ترک تحصیل در بین دانش آموزان مقطع ابتدایی شهر بیجار، از منظر برنامه ریزی آموزشی و تحلیل پیامدهای ناشی از این پدیده و ارائه راهکارهایی برای پیشگیری و کاهش آن از منظر معلمان این مقطع بود.روش شناسی: برای دستیابی به هدف و پاسخ سوالات پژوهش، از پارادایم انتقادی، رویکرد کیفی و استراتژی موردپژوهی از نوع چند موردی، بهره برده شد. ابزار گردآوری داده ها، مصاحبه ی عمیق نیمه ساخت یافته بود. میدان پژوهش شامل معلمان مقطع ابتدایی شهر بیجار در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بود که با معیار اشباع یافتگی داده ها با ۸ نفر مصاحبه شد. برای تحلیل داده ها، از تاکتیک قیاسی – استقرائی استفاده شد.یافته ها: یافته های پژوهش در سه بخش: علل و ریشه یابی، پیامد و راهکارهای کاهش ترک تحصیل ارائه گردید که حاکی از آن است که ترک تحصیل پدیده ای چندوجهی است و شامل عوامل فردی، اجتماعی و اقتصادی است. پیامدهای آن نیز جنبه فردی، اجتماعی و اقتصادی دارد راهکارهای پیشنهادی نیز در حوزه های مختلفی مانند خانواده، دولت و نظام آموزشی متمرکز هستند.نتیجه گیری: نتایج حاکی از آن است که دلایل ترک تحصیل دانش آموزان متعدد و پیچده است و شامل عوامل فردی، خانوادگی و اجتماعی مانند فقدان امکانات آموزشی و شرایط نابرابر است. راهکارهای پیشنهادی شامل تغییر در نگرش و مدیریت خانواده، سیاست های دولت و بهبود محیط آموزشی و تغییر رویکردهای معلمان و مشاوران مدزسه است.نوآوری و اصالت: این پژوهش با هدف شناسایی علل و پیامدهای ترک تحصیل دانش آموزان و ارائه ی راهکارهایی برای کاهش آن بود. پژوهش حاضر با تبیین پدیده ترک تحصیل از زاویه دید معلمان و با جمع آوری داده های کیفی از طریق مصاحبه با آموزگاران مجرب به درک جامعی از ابعاد این مسئله و چالش های مواجهه با آن دست یافته است و با ارائه راهکارهای عملی و اثربخش، تلاشی برای تجهیز سیستم آموزشی به ابزارهای موثر جهت مقابله با این چالش و تضمین آینده ای روشن تر برای دانش آموزان محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

ترک تحصیل ، علل ترک تحصیل ، پیامدهای ترک تحصیل ، راهکارهای کاهش ترک تحصیل ، برنامه ریزی آموزشی