راهکارهای تامین امنیت جنسی و جنسیتی زنان در پرتوی تحلیل احکام خانواده

در بحث امنیت جنسی و جنسیتی بانوان، آنچه که سزاوار توجه جدی است و موجب تفاوت در رویکردها، روش ها و راهکارهای تامین «امنیت عینی» و «احساس امنیت ذهنی» می شود، این واقعیت است که غالبا در پارادایم های رایج، «احساس امنیت» برای دو جنس مرد و زن یکسان در نظر گرفته می شود. این نگرش مستلزم نادیده گرفتن واقعیت «تمایز جنسیتی» و جایگاه متفاوت افراد در جامعه است. از منظر فمینیستی، چنین نگرشی قطعا به آسیب پذیری بیشتر زنان می انجامد. بر این اساس، پرسش اصلی پژوهش آن است که اسلام در وضع و تشریع احکام خانواده، چه سیاست ها و راهکارهایی را برای تامین امنیت جنسی و جنسیتی مدنظر قرار داده است؟ این پژوهش با رویکردی کیفی و با روش توصیفی- تحلیلی انجام شده است. داده های مورد نیاز از طریق مطالعه و تحلیل منابع کتابخانه ای شامل منابع اولیه، آثار ثانویه فقهی، مقالات تربیتی و... گردآوری شده اند. تحلیل داده ها نشان می دهد که در نظام شریعت اسلامی، مردان و زنان از حیث تامین و احساس امنیت در یک ردیف قرار ندارند و «جنسیت» به عنوان قیدی مهم در احکام مربوط به «نظام معیشتی» و تامین امنیت عمل می کند. راهکارهای مستخرج از این احکام را می توان در دو بخش اصلی دسته بندی نمود: راهکارهای تامین امنیت جنسی و راهکارهای تامین امنیت جنسیتی زنان. شریعت اسلامی مجموعه ای منسجم و کارآمد از سیاست ها و راهکارهای عملی را در قالب احکام خانواده پیش بینی کرده که نقش موثری در تامین امنیت جنسی و جنسیتی ایفا می کند. این راهکارها که از تحلیل احکام فقهی استنباط شده، از نظام مندی بالایی برخوردارند. راهکارهای یادشده اسلامی در مقایسه با رویکردهای پیشنهادی برخی دولت های غربی معاصر در زمینه حفظ امنیت جنسی و جنسیتی زنان، از انسجام نظام مند بیشتری برخوردار بوده و با واقعیات عینی انسانی و اجتماعی تطابق بیشتری دارد.

کلیدواژه ها:

امنیت جنسی ، امنیت جنسیتی ، حقوق زنان ، احکام خانواده ، روابط زناشویی