سازوکارهای مداخله ای چندبعدی در کاهش افت تحصیلی دانش آموزان: تحلیل تلفیقی آموزشی–تربیتی

افت تحصیلی دانش آموزان یکی از چالش های پایدار و پیچیده نظام های آموزشی معاصر است که علی رغم اجرای برنامه ها و مداخلات متعدد، همچنان با شدت و الگوهای متفاوت در سطوح مختلف آموزشی مشاهده می شود. بخش قابل توجهی از پژوهش های پیشین، این پدیده را از منظر عوامل منفرد نظیر روش تدریس، ویژگی های فردی یا شرایط اجتماعی–اقتصادی بررسی کرده اند؛ درحالی که شواهد فزاینده نشان می دهد افت تحصیلی حاصل برهم کنش هم زمان عوامل آموزشی، روان شناختی، تربیتی و نهادی است. این پراکندگی رویکردها، خلا نظری و کاربردی مهمی در ادبیات پژوهش ایجاد کرده است.هدف پژوهش حاضر، تبیین و تحلیل سازوکارهای مداخله ای چندبعدی در کاهش افت تحصیلی دانش آموزان با تاکید بر رویکرد تلفیقی آموزشی–تربیتی است. پژوهش با بهره گیری از روش آمیخته انجام شده و داده ها از ترکیب تحلیل ثانویه مطالعات کمی معتبر و تحلیل محتوای کیفی پژوهش های تجربی بین المللی گردآوری شده اند. تحلیل داده ها با استفاده از روش های آماری چندمتغیره و تحلیل مضمون صورت گرفته است.یافته ها نشان می دهد مداخلات تک بعدی، اثرگذاری محدود و ناپایدار دارند، درحالی که راهبردهای تلفیقی شامل آموزش یادگیرنده محور، تقویت خودتنظیمی تحصیلی، حمایت روانی–اجتماعی و تعامل مدرسه–خانواده، به طور معناداری موجب کاهش افت تحصیلی و افزایش پایداری پیشرفت تحصیلی می شوند. نقش میانجی خودکارآمدی تحصیلی و انسجام نهادی مدرسه از یافته های کلیدی پژوهش است.نتایج پژوهش بر ضرورت گذار از الگوهای جبرانی مقطعی به چارچوب های مداخله ای نظام مند و چندبعدی در سیاست گذاری و برنامه ریزی آموزشی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

افت تحصیلی ، مداخلات چندبعدی ، آموزش تلفیقی ، خودتنظیمی تحصیلی ، حمایت روانی–تربیتی ، پیشرفت تحصیلی