نقد و بررسی رای وحدت رویه شماره ۸۷۰ هیات عمومی دیوان عالی کشور "غیرقابل استماع شدن دعوی الزام صادر کننده به ثبت چک در سامانه صیاد"

هیات عمومی دیوان عالی کشور با صدور این رای وحدت رویه به یک ابهام قضایی مهم ناشی از سکوت قانون و همینطور به اختلاف میان شعب مختلف دادگاه ها و تشتت آراء پایان بخشید. پیش از صدور این رای وحدت رویه، ما با دعاوی متعددی در این خصوص مواجه بودیم که دارندگان چک ثبت نشده برای به دست آوردن مزایا و امتیازات قانونی چک ثبت شده، لاجرم به طرح دعوی الزام صادرکنندگان به ثبت چک روی می آوردند، اختلاف میان شعب مختلف دادگاه ها با رسیدگی های سلیقه ای و استدلال های مختلف، در نهایت صدور آرای متفاوت در موضوعی واحد، کاملا مشهود بود. این رای با غیر قابل استماع دانستن این نوع دعاوی، تکلیف را روشن و ماهیت چک ثبت نشده را برای عموم جامعه مشخص نمود. طبیعتا رای وحدت رویه شماره ۸۷۰ دیوان عالی کشور با وجود موافقان و مخالفانی که خواهد داشت، نقطه ی عطفی بود که با حدف امکان الزام قضایی ، بار مسئولیت پذیرش چک ثبت نشده را تماما بر عهده ی گیرندگان قرار داد. به طبع ، زین پس اشخاص می بایست با آگاهی کامل از عواقب جبران ناپذیر پذیرش چک ثبت نشده و با درنظر گرفتن عدم امکان الزام قضایی، ابتدا ثبت چک را از صادرکننده بخواهند و در صورت عدم ثبت، از پذیرش آن امتناع ورزند،طبیعتا در غیر اینصورت، موضوع مشمول قاعده ی اقدام خواهد شد.

کلیدواژه ها:

چک ، رای وحدت رویه ، تعهد قراردادی ، قاعده اقدام ، سامانه صیاد.