بررسی امکان تغییرمطلوب رفتار ازدیدگاه منابع اسلامی و روان شناسی شخصیت

این­پژوهش باعنوان امکان و قابلیت­تغییررفتار ازمنظرمنابع اسلامی­و روان­شناسی­شخصیت،باروش­توصیفی- تحلیلی و متن­پژوهی انجام شده است. تحلیل مفهوم جبرو اختیارو مولفه­های­آن،استدلال برامکان و اصلاح تغیررفتار انسان ازدیدگاه منابع­اسلامی­و روان­شناسی­شخصیت،پاسخ منطقی به استدلال جبرگرایان،آگاهی به انواع جبر، تحلیل و تجزیه مفهوم رفتار و اقسام­آن بخشی­از اهداف پژوهش­است. برخی ازمهمترین یافته­های پژوهش عبارتند از: مفهوم جبرو اختیار از مفاهیمی قدیمی و همزاد انسان هستند.جبر و اختیار محدود به یک نحله و مکتب نیست بلکه در همه رویکردهاوگرایش­ها، نقد و نظر دراین زمینه وجود دارد. جبر دارای اقسام مختلف است: جبرالهی، فلسفی ،تاریخی، طبیعی، اجتماعی، روانی­و مانند آن. علل­گرایش احتمالی به جبر نیز منحصر به یک یا چند مورد نیست بلکه دارای تنوع و تعدداست.مانندظواهر برخی از آیات و روایات، تجربیات­انسانی،مبانی انسان­شناسی، تاثیرگذاری ­و اثرپذیری از همه پدیده­ها، برداشت­ناصواب از مفهوم علت­و معلول و نحوه ارتباط طولی­و عرضی­آنها و جزآن بوده است. اختیار نیز دارای مفهوم سهل و ممتنع است.از طرفی هرکس یک برداشت ابتدایی از آن دارد ولی از ناحیه دیگر باتوجه به مباحث قضا و قدر و مباحث­کلامی و فلسفی دارای پیچیدگی است. درنهایت این پژوهش با تجزیه و تحلیل مفاهیم فوق و نیز ارائه دلایل متعددی به این نتیجه دست یافت که اصلاح و تغییر مطلوب رفتار تحت شرایط و مکانیزم علمی ممکن بوده و بلکه در زندگی هرکسی نیز واقع شده است.

کلیدواژه ها:

تغییر و اصلاح ، اختیار ، جبر ، روان شناسی شخصیت ، رفتار