سنتز سبز نانوذرات نقره با استفاده از روغن کرچک و بررسی خواص آنتی باکتریال و آنتی اکسیدانی آن علیه سویه های باکتریایی Escherichia coli و Shigella spp.

استفاده از روش های زیست سازگار برای سنتز نانوذرات فلزی به دلیل کاهش اثرات زیست محیطی و سمیت شیمیایی مورد توجه بسیاری از پژوهشگران قرار گرفته است. با توجه به افزایش سریع مقاومت آنتی بیوتیکی و خطرات روش های شیمیایی، هدف این مطالعه سنتز سبز نانوذرات نقره با استفاده از روغن کرچک به عنوان تنها عامل کاهنده و پایدارکننده و بررسی خواص آنتی باکتریال و آنتی اکسیدانی آن روی باکتری های E. coli و Shigella spp. بود. نانوذرات حاصل با روش های طیف سنجی مادون قرمز (FTIR) و پراش پرتو ایکس (XRD) مشخصه یابی شدند. نتایج FTIR وجود گروه های عاملی هیدروکسیل، آمیدی و کربوکسیلی را نشان داد که در فرآیند کاهش و تثبیت نانوذرات نقش دارند. الگوی پراش XRD نیز پیک های مشخصی در زوایای ۲θ برابر با ۳۸٫۱، ۴۴٫۳، ۶۴٫۵ و ۷۷٫۴ درجه نشان داد که مربوط به ساختار مکعبی نقره با اندازه متوسط کریستالیت حدود ۱۶٫۸ نانومتر است. مقادیر MIC برای هر دو سویه برابر ۱۵۶٫۲۵ میکروگرم بر میلی لیتر و مقادیر MBC به ترتیب ۶۲۵ میکروگرم بر میلی لیتر برای E. coli و ۳۱۲٫۵ میکروگرم بر میلی لیتر برای Shigella spp. به دست آمد. در آزمون آنتی اکسیدانی، نانوذرات توانستند رادیکال آزاد DPPH را به میزان ۸۱ درصد در غلظت ۵۰۰ میکروگرم بر میلی لیتر مهار کنند و مقدار IC₅₀ برابر ۴۱٫۷۵ میکروگرم بر میلی لیتر تعیین شد. نوآوری پژوهش در بهینه سازی شرایط سنتز (غلظت ۰٫۱ میلی مولار نیترات نقره، نسبت روغن کرچک به پیش ماده ۱:۱۰، دمای ۸۰ درجه سانتی گراد و زمان ۲ ساعت) می باشد که در هیچ مطالعه ای با روغن کرچک گزارش نشده است و منجر به دستیابی کوچک ترین اندازه کریستالیت و کم ترین مقدار IC₅₀ آنتی اکسیدانی گزارش شده گردید. یافته های این پژوهش، روغن کرچک را به عنوان یک عامل زیستی بسیار کارآمد و ارزان قیمت برای تولید صنعتی نانوذرات نقره با کارایی زیستی برتر معرفی می کند و می تواند جایگزین مناسبی برای آنتی بیوتیک ها و آنتی اکسیدان های شیمیایی در صنایع دارویی و غذایی باشد.

کلیدواژه ها:

نانوذرات نقره ، روغن کرچک ، سنتز سبز ، آنتی اکسیدان ، آنتی باکتریال