تحلیل نقش شهرداری قائمشهر در مدیریت تعارضات اجتماعی در فضاهای عمومی

فضاهای عمومی شهری، به مثابه آینه ای از مناسبات اجتماعی، عرصه ی تلاقی منافع، ارزش ها و سبک های زندگی گوناگون و به تبع آن، بستری برای بروز تعارضات اجتماعی هستند. مدیریت این تعارضات، که از ارکان اصلی حکمرانی خوب شهری است، نقشی حیاتی در حفظ نظم، ارتقای کیفیت زندگی و تقویت همبستگی اجتماعی دارد. شهرداری ها به عنوان نهاد اصلی مدیریت شهری، وظایف و اختیارات گسترده ای در این زمینه بر عهده دارند. این مقاله مروری با هدف تحلیل عمیق و چندبعدی نقش شهرداری قائمشهر در مدیریت تعارضات اجتماعی در فضاهای عمومی این شهر تدوین شده است. روش تحقیق در این پژوهش، توصیفی-تحلیلی با رویکرد مروری نظام مند است. داده ها از طریق بررسی اسناد کتابخانه ای، مقالات علمی-پژوهشی، پایان نامه ها، گزارش های راهبردی شهرداری و سایر منابع معتبر گردآوری و با رویکرد کیفی تحلیل شده اند. یافته ها نشان می دهد که تعارضات در فضاهای عمومی قائمشهر عمدتا شامل تعارض بر سر کاربری فضا (مانند پدیده دستفروشی و سد معبر)، تعارضات فرهنگی-نسلی (نحوه استفاده از پارک ها و میادین) و تعارضات ناشی از پروژه های توسعه شهری است. عملکرد شهرداری قائمشهر در این زمینه، عمدتا بین دو رویکرد "کنترل و حذف" (رویکرد سنتی) و "مصالحه مقطعی" در نوسان بوده است. با این حال، نبود یک استراتژی یکپارچه و آینده نگر، ضعف در پیش بینی پیامدهای اجتماعی سیاست ها، و عدم بهره گیری نظام مند از ظرفیت های نهادهای مدنی و مشارکت شهروندان، از جمله چالش های اساسی شهرداری در این حوزه است. این مقاله در نهایت با عبور از تحلیل صرف، یک چارچوب مفهومی مبتنی بر "مدیریت تعارض مشارکتی" (Collaborative Conflict Management) را به عنوان الگوی بهینه ارائه می دهد و راهکارهایی عملیاتی برای گذار شهرداری قائمشهر از یک نهاد مداخله گر به یک نهاد تسهیل گر و توانمندساز پیشنهاد می کند.

کلیدواژه ها:

مدیریت شهری ، تعارضات اجتماعی ، فضاهای عمومی ، شهرداری قائمشهر ، حق به شهر ، حکمرانی مشارکتی