بررسی اهمال کاری تحصیلی بر اساس سرزندگی تحصیلی و کیفیت رابطه معلم- دانش آموز با نقش واسطه ای فرهنگ مدرسه در دانش آموزان دختر مقطع متوسطه شهرستان آبدانان

هدف پژوهش بررسی نقش واسطه ای فرهنگ مدرسه در ارتباط میان سرزندگی تحصیلی و کیفیت رابطه معلم–دانش آموز با اهمال کاری تحصیلی در میان دانش آموزان دختر مقطع متوسطه دوم شهرستان آبدانان بود. روش پژوهش توصیفی–همبستگی و از نوع کاربردی بود و داده ها با رویکرد مدل یابی معادلات ساختاری(SEM) و نرم افزار SmartPLS تحلیل شدند. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دختر متوسطه دوم شهرستان آبدانان در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۲ به تعداد تقریبی ۱۵۰۰ نفر بود که بر اساس فرمول کوکران، ۳۰۰ نفر انتخاب و در نهایت ۲۸۷ پرسشنامه کامل و قابل تحلیل گردآوری شد. روش نمونه گیری چندمرحله ای خوشه ای بود. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه اهمال کاری تحصیلی سولومون و راثبلوم (۱۹۸۴)، پرسشنامه سرزندگی تحصیلی مارتین و مارش (۲۰۰۶)، پرسشنامه کیفیت رابطه معلم–دانش آموز موری و زوانشن(۲۰۱۱) و پرسشنامه فرهنگ مدرسه الساندرو (۱۹۹۷) بود که روایی و پایایی آنها تایید شد (آلفای کرونباخ ۰.۸۰ تا ۰.۹۰). نتایج تحلیل نشان داد که سرزندگی تحصیلی با اهمال کاری رابطه منفی و معنادار دارد (β=-۰.۳۲, t=۵.۴۱, p<۰.۰۰۱) و کیفیت رابطه معلم–دانش آموز نیز اثر منفی بر اهمال کاری دارد (β=-۰.۲۸, t=۴.۶۲, p<۰.۰۰۱). همچنین فرهنگ مدرسه تاثیر مثبت بر سرزندگی (β=۰.۴۶) و رابطه معلم–دانش آموز (β=۰.۳۹) داشته و اثر منفی مستقیمی بر اهمال کاری (β=-۰.۲۹, t=۵.۰۲, p<۰.۰۰۱) نشان داد. آزمون نقش میانجی نیز بیانگر اثر غیرمستقیم فرهنگ مدرسه در کاهش اهمال کاری بود (β=-۰.۱۳). در مجموع، ۶۱ درصد از واریانس اهمال کاری توسط متغیرهای پیش بین تبیین شد. یافته ها بیانگر آن است که تقویت سرزندگی تحصیلی، بهبود کیفیت روابط معلم–دانش آموز و ایجاد فرهنگ مدرسه حمایتی می تواند به کاهش اهمال کاری تحصیلی و ارتقای عملکرد دانش آموزان منجر شود.

کلیدواژه ها:

اهمال کاری تحصیلی ، سرزندگی تحصیلی ، کیفیت رابطه معلم- دانش آموز ، فرهنگ مدرسه