بیمه سایبری در نظام بانکی: با نگاهی به حکمرانی ریسک در زیست بوم دیجیتال

تحولات فناورانه در نظام بانکی، به ویژه ادغام فین تک ها، توسعه زیرساخت های پیچیده و به کارگیری هوش مصنوعی، خدمات مالی را از نظر سرعت، تنوع و دسترس پذیری به شکل بی سابقه ای بهبود بخشیده اند. این پیشرفت ها، با وجود ایجاد فرصت های نوین، بانک ها را در معرض مجموعه ای از ریسک های سایبری پیچیده و تهدیدهای سیستماتیک قرار داده است. بانک ها به دلیل نگهداری حجم گسترده ای از داده های حساس، نقش مرکزی در فرآیندهای پرداخت و وابستگی سیستم های مالی به عملکرد پایدار آن ها، اهداف جذابی برای حملات سایبری محسوب می شوند که می تواند پیامدهایی از جمله زیان مالی مستقیم، اختلال عملیاتی، کاهش اعتماد مشتریان و فشار بر نقدینگی ایجاد کند. بیمه سایبری به عنوان یک ابزار مدیریت و انتقال ریسک، ظرفیت پوشش هزینه های مستقیم، کاهش بخشی از زیان های غیرمالی و ارائه خدمات پاسخ و بازتوانی را فراهم می کند و می تواند به عنوان یک مکانیسم مکمل در تقویت تاب آوری بانک ها عمل کند. اثربخشی بیمه سایبری وابسته به طراحی دقیق قراردادها، مدل سازی ریسک تجمعی، و پیاده سازی حکمرانی ریسک یکپارچه است، به طوری که تنها با ترکیب این عوامل می توان از مزایای کامل آن بهره مند شد. این ابزار نه تنها می تواند نوسانات زیان مالی و فشار نقدینگی را کاهش دهد، بلکه سرعت پاسخ و بازیابی عملیات بانک ها را ارتقا می بخشد و انگیزه سرمایه گذاری در کنترل های امنیتی و بهبود فرآیندهای حکمرانی ریسک را تقویت می کند. با این حال، محدودیت هایی مانند کمبود داده های حادثه ای، پیچیدگی ریسک تجمعی و ظرفیت محدود بازبیمه، مانع استفاده کامل از بیمه سایبری می شوند. این مقاله با رویکرد مروری و تحلیل شواهد نظری و تجربی بین المللی و وضعیت فعلی ایران، نقش بیمه سایبری در تقویت تاب آوری، پایداری عملیاتی و مدیریت ریسک در نظام بانکی را بررسی می کند.

کلیدواژه ها:

بیمه سایبری ، تاب آوری سایبری ، حکمرانی ریسک ، نظام بانکی ، انتقال ریسک