ناترازی بودجه و چالش پایداری مالی دولت: مروری تحلیلی بر علل و پیامدها

ناترازی بودجه یکی از چالش های بنیادین اقتصاد ایران به شمار می آید که آثار گسترده ای بر تورم، رشد اقتصادی، و ثبات مالی بر جای گذاشته است. این پژوهش با رویکردی مروری–تحلیلی، به بررسی ابعاد مفهومی، علل ساختاری و پیامدهای اقتصادی ناترازی بودجه در ایران می پردازد. یافته های حاصل از مرور مطالعات داخلی و بین المللی نشان می دهد که وابستگی شدید بودجه به درآمدهای نفتی، ضعف در نظام مالیاتی، رشد مداوم هزینه های جاری دولت، و نبود شفافیت مالی از مهم ترین عوامل شکل گیری کسری بودجه مزمن هستند. تداوم این وضعیت، ضمن افزایش بدهی عمومی، منجر به بی انضباطی مالی، فشارهای تورمی و کاهش اعتماد عمومی به سیاست های اقتصادی شده است. در بخش پایانی مقاله، با اتکا بر تجارب موفق سایر کشورها، راهکارهایی چون اصلاح ساختار درآمدی دولت از طریق گسترش پایه های مالیاتی، کنترل هزینه های غیرمولد، اجرای بودجه ریزی مبتنی بر عملکرد و ارتقای شفافیت مالی پیشنهاد شده است. نتایج این بررسی تاکید دارد که پایداری مالی دولت در گرو اصلاحات نهادی و انضباط بودجه ای پایدار است.

کلیدواژه ها:

ناترازی بودجه ، پایداری مالی ، کسری بودجه ، سیاست مالی ، اصلاح ساختار بودجه ، شفافیت اقتصادی