تحلیل تجربی اثر ناترازی انرژی و سرمایه گذاری زیرساختی بر نرخ تورم در ایران: رهیافتی از مدل ARDL

ناترازی انرژی به عنوان یکی از چالش های ساختاری اقتصاد ایران، نقش مهمی در ناپایداری متغیرهای کلان، به ویژه نرخ تورم ایفا می کند. این پژوهش با هدف بررسی اثرات ناترازی انرژی و سرمایه گذاری زیرساختی بر نرخ تورم، از مدل خودرگرسیونی با وقفه های توزیع شده (ARDL) استفاده کرده است. دوره زمانی مطالعه، سال های ۱۳۸۰ تا ۱۴۰۲ را دربر می گیرد و متغیرهای کلیدی شامل شاخص ناترازی انرژی، سرمایه گذاری زیرساختی در بخش انرژی، نرخ بهره بین بانکی و تولید ناخالص داخلی است. نتایج آزمون مانایی نشان می دهد که متغیرهای مدل ترکیبی از مرتبه های هم جمعی مختلف اند و در نتیجه، استفاده از رهیافت ARDL مناسب است. مدل بهینه با وقفه ۲ انتخاب و برآورد شد. یافته ها حاکی از آن است که ناترازی انرژی در بلندمدت اثر مثبت و معناداری بر تورم دارد، در حالی که سرمایه گذاری زیرساختی اثر منفی و معنادار داشته و به کاهش تورم کمک می کند. نرخ بهره در این مدل تاثیر معناداری نشان نداد. آزمون پایداری CUSUM نیز ثبات ساختاری مدل را تایید کرد. این نتایج نشان می دهد که کاهش ناترازی انرژی از طریق تقویت سرمایه گذاری زیرساختی می تواند به عنوان یکی از ابزارهای سیاست گذاری برای کنترل تورم در ایران در نظر گرفته شود.

کلیدواژه ها:

ناترازی انرژی ، سرمایه گذاری زیرساختی ، نرخ تورم ، مدل ARDL ، هم جمعی ، تحلیل بلندمدت ، سیاست گذاری ضدتورمی