تحلیل ناترازی های دوگانه در چارچوب قیود بودجه بین زمانی: ریشه ها، کانال های انتقال و دلالت ها بر اخلال در سازوکار سرمایه گذاری مولد در اقتصاد ایران

ناترازی های مزمن اقتصاد کلان، به ویژه کسری بودجه دولت و عدم توازن در تراز پرداخت ها، از مهم ترین موانع ساختاری بر سر راه توسعه پایدار و سرمایه گذاری مولد در اقتصاد ایران به شمار می روند. این مقاله با فراتر رفتن از تحلیل های ایستا، این کسری های دوگانه را در یک چارچوب پویا و بین زمانی تحلیل می کند. استدلال اصلی این است که نقض مستمر قید بودجه دولت، از طریق سازوکار سلطه مالی بر سیاست پولی، به پولی سازی کسری و تورم مزمن منجر می شود. این تورم، از کانال هایی نظیر تضعیف نرخ ارز حقیقی، افزایش عدم قطعیت و نااطمینانی مدل نشده، و سرکوب مالی، مکانیزم تخصیص بهینه منابع را مختل کرده و سرمایه گذاری مولد را از دو مسیر اصلی تضعیف می کند: (۱) افزایش ارزش اختیار به تعویق انداختن سرمایه گذاری های بازگشت ناپذیر، و (۲) اثر ازدحامی شدید در بازارهای مالی توسعه نیافته. این پژوهش با رویکردی تحلیلی-نهادی و با استفاده از آخرین مبانی نظری در حوزه اقتصاد کلان باز و مالیه عمومی، به واکاوی ریشه های ساختاری این ناترازی ها در اقتصاد نفتی ایران پرداخته و نشان می دهد که هرگونه استراتژی برای بازسازی زیرساخت ها و تقویت تولید، مستلزم اصلاحات بنیادی و همزمان در چارچوب سیاست گذاری مالی و استقلال عملیاتی بانک مرکزی است.

کلیدواژه ها:

کسری های دوگانه ، قید بودجه بین زمانی ، سلطه مالی ، سرمایه گذاری تحت عدم قطعیت ، سرکوب مالی ، اقتصاد ایران