الگوی مفهومی وفاداری سازمانی نسل Z در سازمان های بزرگ مقیاس

تحولات سریع فناوری، تغییر ارزش های شغلی و ورود نسل جدیدی از کارکنان به بازار کار، سازمان های بزرگ مقیاس را با چالش های تازه ای در حوزه نگهداشت نیروی انسانی روبه رو کرده است. نسل Z به عنوان نخستین نسل دیجیتال زاده، دارای ویژگی هایی همچون جست وجوی معنا در کار، تمایل به یادگیری مستمر، نیاز به بازخورد فوری و خواست انعطاف پذیری است؛ در نتیجه، مدل های سنتی نگهداشت کارکنان دیگر پاسخ گوی انتظارات این نسل نیستند. هدف این مقاله مروری، شناسایی و تلفیق یافته های نظری و تجربی مرتبط با نگهداشت کارکنان نسل Z و ارائه چارچوب مفهومی مناسب برای سازمان های بزرگ ایران است. پژوهش حاضر از نوع مرور نظام مند و ساخت یافته بوده و با جست وجو در پایگاه های داخلی (SID، ایران داک، نورمگز و سیویلیکا) و بین المللی (Scopus، Web of Science، Emerald و Google Scholar) در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ انجام شده است. تحلیل داده ها به روش تحلیل تماتیک انجام گرفت و عوامل موثر بر نگهداشت در سه سطح فردی، سازمانی و محیطی طبقه بندی شد. یافته ها نشان داد که انگیزش درونی، معنا در کار، فرهنگ یادگیری، عدالت سازمانی، رهبری تحول گرا، تحولات فناوری و فرهنگ ملی از عوامل اصلی تاثیرگذار بر ماندگاری کارکنان نسل Z هستند. بر این اساس، مدل مفهومی مقاله با تلفیق مدل منابع–مطالبات شغلی و مدل چسبندگی شغلی طراحی گردید و نشان می دهد که افزایش منابع شغلی و بهبود سازگاری فرهنگی، تمایل کارکنان نسل Z به ماندن در سازمان را تقویت می کند. نتیجه گیری مقاله حاکی از آن است که نگهداشت موثر این نسل مستلزم بازنگری در سیاست های منابع انسانی، ایجاد نظام بازخورد مستمر، فرهنگ سازی برای انعطاف پذیری و توانمندسازی مدیران در رهبری میان نسلی است.

کلیدواژه ها:

نگهداشت کارکنان ، نسل Z ، مدل منابع–مطالبات شغلی ، چسبندگی شغلی ، سازمان های بزرگ مقیاس