بررسی مروری روشهای مختلف استخراج ترکیبات فیتوکمیکال و زیست فعال از گیاه بوقناق ارینجیوم (بیلاردیری)

بوقناق با اسم علمی ارینجیوم بیلاردیری (Eryngium billardieri) گیاه دارویی است که متعلق به راسته کرفس سانان (Apiales) و از خانواده چتریان Umbelliferae است. بوقناق حدود ۲۵۰ گونه دارد که در سراسر جهان، رشد آنها گزارش شده است. ۱۰ گونه مختلف از جنس گیاه دارویی بوقناق در ایران پراکنده می باشد. تمام قسمت های گیاه بوقناق می توانند یک روغن فرار مطبوع را تولید نمایند. در روغن فرار بوقناق ترکیبات فیتوکمیکال و زیست فعال وجود دارد که منجر به ایجاد خواص درمانی از این گیاه می شود. لذا با توجه به خواص فراسودمند این گروه از ترکیبات، فراورده های مختلف غذایی، آشامیدنی و خوراکی در ایران و دیگر کشورهای دنیا تولید می شود. استخراج ترکیبات زیست فعال از گیاه بوقناق با هدف جداسازی موثر ترکیبات موثره مانند پلی فنول ها و اسانس ها به روش های مختلفی انجام می شود. مهم ترین این روش ها عبارتند از استخراج به صورت متداول و سنتی مانند فرایند تقطیر، ترکیبات حلال، سوکسله و همچنین روش های جدید و سبز با کمک مایکروویو و یا مایع فوق بحرانی است. استخراج نقش کلیدی در تعیین نوع، مقدار و کیفیت ترکیبات زیست فعال استخراج شده از گیاهان دارویی دارد. انتخاب روش مناسب می تواند تاثیر مستقیم بر ویژگی های فیزیکوشیمیایی، خواص عملکردی مانند آنتی اکسیدانی و ضدمیکروبی و حتی ایمنی محصول نهایی داشته باشد. مطالعه مروری حاضر بر روش های مختلف استخراج از نوع متداول و جدید برای ترکیبات زیست فعال و فیتوکمیکال در گیاه بوقناق می پردازد.

کلیدواژه ها:

ارینجیوم ، بیلاردیری ، استخراج ، روش های سبز ، روش های سنتی ، ترکیبات زیست فعال ، فیتوکمیکال