رابطه بین کیفیت خواب و کیفیت زندگی با نقش واسطه ای استرس تحصیلی در نوجوانان و جوانان

هدف: این پژوهش نقش واسطه ای استرس تحصیلی و کیفیت خواب را در ارتباط بین فعالیت بدنی و رفاه ذهنی (خوشبختی ذهنی) دانش آموزان دبیرستانی بررسی می کند. روش ها: برای کاهش سوگیری انتخاب، تضمین نمایندگی نمونه و افزایش روایی بیرونی و قابلیت تعمیم نتایج، در این پژوهش از روش نمونه گیری تصادفی برای توزیع و گردآوری پرسش نامه ها استفاده شد ابتدا تیم پژوهش با معلمان هر کلاس هماهنگ کردند تا اهداف و اهمیت پژوهش برای دانش آموزان در کلاس توضیح داده شود. سپس، معلمان به صورت تصادفی تعدادی از دانش آموزان هر کلاس را برای شرکت در پژوهش انتخاب کردند تا تصادفی بودن و نمایندگی نمونه حفظ شود شرکت کنندگان با استفاده از پرسشنامه های PSQI)کیفیت خواب)، مقیاس رفاه ذهنی، ESSA و PSQI مورد ارزیابی قرار گرفتند. تحلیل های آماری شامل آزمون های اعتبار و روایی، آمار توصیفی، تحلیل همبستگی و تحلیل میانجی گری با استفاده از مدل ۶ افزونه PROCESS ۴.۰ در نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ انجام شد. نتایج: ۱. فعالیت بدنی با رفاه ذهنی ارتباط مثبت و معناداری دارد و تاثیر مستقیم فعالیت بدنی بر رفاه ذهنی نیز قابل توجه است. ۲. فعالیت بدنی استرس تحصیلی را کاهش داده و کیفیت خواب را بهبود می بخشد. استرس تحصیلی کیفیت خواب و رفاه ذهنی را کاهش می دهد، در حالی که کیفیت خواب تاثیر مثبتی بر رفاه ذهنی دارد. ۳. استرس تحصیلی و کیفیت خواب نقش میانجی مهمی بین فعالیت بدنی و رفاه ذهنی دارند. این میانجی گری شامل دو مسیر غیرمستقیم است: اول، فعالیت بدنی به صورت غیرمستقیم از طریق کاهش استرس تحصیلی روی رفاه ذهنی تاثیر می گذارد؛ دوم، فعالیت بدنی به طور غیرمستقیم از طریق مسیر زنجیره ای استرس تحصیلی و کیفیت خواب روی رفاه ذهنی تاثیر می گذارد. نتیجه گیری: فعالیت بدنی می تواند به طور مستقیم رفاه ذهنی دانش آموزان دبیرستانی را افزایش دهد. همچنین، فعالیت بدنی به طور غیرمستقیم از طریق کاهش استرس تحصیلی و بهبود کیفیت خواب، رفاه ذهنی آنها را ارتقا می بخشد. بر اساس این یافته ها، پیشنهاد می شود مدارس فرصت های بیشتری برای انجام فعالیت بدنی فراهم کنند و آن را با مشاوره روان شناختی و مدیریت خواب ترکیب کنند تا به دانش آموزان در کاهش استرس تحصیلی کمک کنند.

کلیدواژه ها:

کیفیت خواب ، استرس تحصیلی ، شادکامی ذهنی ، فعالیت بدنی