کارکردهای علوم قرآنی در پیشگیری از آسیب های فرهنگی و اخلاقی جوانان

پژوهش حاضر به بررسی کارکردهای علوم قرآنی در پیشگیری از آسیب های فرهنگی و اخلاقی جوانان با تاکید بر شرایط اجتماعی ایران می پردازد. در عصر حاضر که رسانه های نوین و جریان های فرهنگی جهانی هویت جوانان را به چالش کشیده اند، آسیب هایی همچون اعتیاد رفتاری، بی تفاوتی فرهنگی، ضعف هویت دینی و افزایش خشونت کلامی و رفتاری در میان آنان رو به گسترش است (مرکز پژوهش های مجلس، ۱۴۰۰). این پژوهش با روش توصیفی - تحلیلی و با بهره گیری از منابع قرآنی، تفاسیر معتبر و مطالعات روان شناختی و جامعه شناختی انجام گرفته است. یافته ها نشان می دهد که علوم قرآنی می توانند در سه سطح فردی (تقوا، عفت، صبر)، خانوادگی (تحکیم روابط، تربیت نسل، مراقبت اخلاقی)، و اجتماعی (عدالت، پرهیز از لغو، انسجام فرهنگی) به کاهش آسیب ها کمک کنند. برای نمونه، بر اساس پیمایش ملی ارزش ها و نگرش های ایرانیان (۱۳۹۸)، ۶۳٪ جوانانی که در برنامه های قرآنی مشارکت داشته اند، نسبت به دیگران رفتارهای پرخطر کمتری گزارش کرده اند. همچنین، پژوهش های میدانی نشان داده است که جلسات تدبر در قرآن در مساجد محلی موجب کاهش ۲۵٪ بزهکاری نوجوانان در برخی مناطق شهری شده است (نیکو، ۱۳۹۹). این نتایج حاکی از آن است که آموزه های قرآنی نه تنها از حیث نظری، بلکه در عمل نیز ظرفیت بالایی برای تقویت سلامت فرهنگی و اخلاقی جامعه دارند. از این منظر، علوم قرآنی باید به عنوان چارچوبی برای سیاست گذاری فرهنگی و تربیتی در نظر گرفته شوند.

کلیدواژه ها:

علوم قرآنی ، آسیب های فرهنگی ، آسیب های اخلاقی ، جوانان ، ایران معاصر ، پیشگیری فرهنگی