نقش اقلیم در پیدایش الگوهای معماری بومی گیلان و توسعه پایدار کالبدی

معماری بومی گیلان در گذشته تحت تاثیر اقلیم شکل گرفته است. این ویژگی در دوره های اخیر بنابر عوامل اجتماعی، اقتصادی و سیاسی دچار تغییرات ساختاری گردیده؛ تغییراتی که گاه منجر به تخریب محیط طبیعی شده است. با توجه به اهمیت صرفه جویی در مصرف انرژی و هشدارهای جهانی پیرامون این مبحث و با توجه به سهم عظیم ساختمان ها در مصرف انرژی ضرورت پرداختن به نقش اقلیم در شکل گیری معماری روز به روز آشکارتر می گردد. پژوهش حاضر با هدف خوانش الگوهای معماری بومی انجام یافته و در پی پاسخ به این سوال می باشد که مسکن بومی در مناطق مختلف روستایی استان گیلان تحت تاثیر عوامل اقلیمی حائز چه ویژگی های کالبدی بوده است؟ روش تحقیق توصیفی تحلیلی بوده و ماهیت داده ها از نوع کیفی می باشد. نحوه گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانه ای و میدانی می باشد. یافته های پژوهش حاکی از آن است که مسکن در مناطق مختلف ساحلی، جلگه ای، کوهپایه و کوهستانی گیلان دارای ویژگی های خاص خود بوده است و بخش اعظم این تفاوت ها ناشی از شرایط اقلیمی می باشد. در مناطق ساحلی و جلگه ای معماری در تلاش برای دفع انواع رطوبت بوده که شکل سقف، استفاده از انواع کرسی و نهایت بهره گیری از باد مطلوب شمال شرقی از جمله راهکارهای مورد استفاده می باشد. در مناطق کوهپایه و کوهستان با کاهش رطوبت و کاهش دما نوع جهت گیری بنا و تناسب فضاهای بسته و نیمه باز به شکلی متفاوت با مناطق ساحلی و جلگه ای ظهور یافته است. استفاده از ایده ها و راهکارهای معماری بومی در بناهای امروز می تواند گامی موثر در راستای دستیابی به توسعه پایدار در آینده باشد.

کلیدواژه ها:

الگوهای معماری بومی ، عناصر کالبدی ، اقلیم ، گیلان