بررسی تطبیقی شاخص های شهر بیوفیلیک مطالعه موردی: منطقه ۱ تهران

مفهوم شهر بیوفیلیک به عنوان الگویی نوین در برنامه ریزی شهری به دنبال تقویت پیوند میان انسان و طبیعت در بستر شهری است. این مقاله با هدف بررسی میزان تطابق منطقه یک تهران با شاخص های شهر بیوفیلیک، با تکیه بر مدل تیموتی بیتلی، به تحلیل کیفی و کمی فضاهای طبیعی، ساختارهای سبز و پیوستگی طبیعت با زیست شهری می پردازد. روش تحقیق ترکیبی از مطالعات اسنادی، مشاهده میدانی و تحلیل های فضایی (آنتروپی) بوده و داده ها از طریق منابع رسمی و مشاهدات مستقیم گردآوری شده اند. نتایج نشان می دهد که نواحی ای از منطقه یک مانند ولنجک و دربند دارای زیرساخت های طبیعی قابل توجهی هستند؛ اما توزیع نابرابر فضای سبز، کاهش باغات و توسعه شهری بی ضابطه تهدیداتی جدی برای تحقق اهداف بیوفیلیک در این منطقه به شمار می رود. همچنین فقدان آموزش و فرهنگ سازی گسترده در خصوص طبیعت، مشارکت شهروندان، و پایش مستمر شاخص ها از موانع اساسی در مسیر تحقق کامل یک شهر بیوفیلیک به شمار می آید. مقاله با ارائه شاخص های کلیدی بیوفیلیک و بررسی وضعیت فعلی منطقه به ارائه راهکارهایی برای ارتقاء کیفیت محیط زیست شهری و افزایش سلامت روان و تعامل اجتماعی از طریق طراحی های طبیعت محور می پردازد.

کلیدواژه ها:

بیوفیلیک ، شهر بیوفیلیک ، شاخص ها ، طبیعت ، منطقه یک تهران