تحلیل نقش شروط پیش ازدواج در کاهش دعاوی طلاق

افزایش روزافزون دعاوی طلاق در محاکم خانواده، ضرورت بازاندیشی در شیوه های پیشگیری حقوقی از تعارضات زناشویی را برجسته ساخته است. یکی از ابزارهای کمتر مورد توجه در این زمینه، قراردادها و شروط پیش ازدواج است که می تواند با شفاف سازی حقوق و تعهدات زوجین، نقش موثری در کاهش اختلافات و دعاوی ناشی از آن ایفا کند. این پژوهش با رویکردی تحلیلی–توصیفی، به بررسی نقش شروط پیش ازدواج در کاهش دعاوی طلاق پرداخته و مبانی فقهی، حقوقی و کارکردی این نهاد را در نظام حقوقی ایران مورد واکاوی قرار داده است.در این تحقیق، ابتدا مفهوم و جایگاه حقوقی قراردادهای پیش ازدواج تبیین شده و تمایز آن با شروط ضمن عقد نکاح مورد بررسی قرار گرفته است. سپس، با تحلیل مبانی فقهی از جمله اصل صحت، لزوم وفای به عهد و اعتبار شروط، مشروعیت این توافقات در چارچوب فقه امامیه بررسی شده است. در ادامه، ظرفیت های حقوقی موجود در قانون مدنی، به ویژه اصل آزادی قراردادها و نقش قصد و رضای طرفین، در شمول توافقات پیش ازدواج تحلیل گردیده و چالش های تقنینی و قضایی مرتبط با آن تبیین شده است.یافته های پژوهش نشان می دهد که شروط پیش ازدواج، به ویژه در حوزه تعهدات مالی و غیرمالی، نقش مهمی در مدیریت انتظارات زوجین، پیش بینی اختلافات محتمل و کاهش دعاوی طولانی مدت طلاق دارند. همچنین، بررسی تطبیقی نظام های حقوقی دیگر حاکی از آن است که پذیرش صریح و تنظیم مقررات شفاف در خصوص قراردادهای پیش ازدواج، می تواند به کاهش تعارضات خانوادگی و ارتقای امنیت حقوقی زوجین منجر شود. در نهایت، پژوهش حاضر با ارائه راهکارهای تقنینی، قضایی و فرهنگی، بر ضرورت نهادینه سازی شروط پیش ازدواج به عنوان ابزاری پیشگیرانه در نظام حقوقی ایران تاکید می نماید.

کلیدواژه ها:

شروط پیش ازدواج ، قراردادهای خانوادگی ، پیشگیری حقوقی ، دعاوی طلاق ، حقوق خانواده ، آزادی اراده ، امنیت حقوقی زوجین ، حل وفصل اختلافات زناشویی.