تحلیل مفهوم وحدت در ادبیات عرفانی، فیزیک مدرن و الهیات توحیدی

مفهوم وحدت، به عنوان هسته مرکزی تجربه انسانی و معرفتی، در ادبیات عرفانی، فیزیک مدرن و الهیات توحیدی تجلی می یابد. در ادبیات عرفانی، از مولانا تا عطار، وحدت به صورت وحدت وجود ظاهر می شود؛ جایی که عارف با فنای در ذات الهی به یگانگی هستی دست می یابد و مرزهای ego محو می گردد. فیزیک مدرن، به ویژه نظریه میدان کوانتومی و نسبیت عام اینشتین، وحدت را در پیوستگی فضا-زمان و ذرات بنیادی آشکار می سازد؛ مثلا اصل عدم قطعیت هایزنبرگ و درهم تنیدگی کوانتومی، جدایی را توهم می دانند و کیهان را شبکه ای واحد توصیف می کنند. الهیات توحیدی اسلامی، بر پایه قرآن و سنت، وحدت را در توحید ذاتی، صفاتی و افعالی الهی متبلور می سازد، جایی که کثرت مخلوقات جلوه ای از یگانگی خالق است. این تحلیل تطبیقی نشان می دهد که وحدت، پلی میان عرفان شهودی، علم تجربی و ایمان عقلی است و می تواند مبنایی برای گفتگوی میان رشته ای فراهم آورد. پژوهش حاضر بر پیوندهای هستی شناختی این سه حوزه تاکید دارد و راه را برای کاربردهای آموزشی و روان شناختی هموار می سازد.

کلیدواژه ها:

وحدت وجود ، فیزیک کوانتومی ، توحید ذاتی ، عرفان تطبیقی