تشویق و تنبیه در آیات و روایات

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش تشویق و تنبیه در تربیت اخلاقی و معنوی انسان از منظر قرآن و روایات معصومان(ع) انجام شده است. این مطالعه از نوع کیفی-تحلیلی و توصیفی است و با بهره گیری از تحلیل محتوای آیات قرآن و روایات منتخب، مفاهیم تشویق، تنبیه و تعادل میان آن ها استخراج و تبیین شده است. یافته ها نشان می دهد که تشویق موجب انگیزش، امید، اعتماد به نفس و تداوم رفتارهای اخلاقی می شود، در حالی که تنبیه نقش بازدارنده و اصلاح کننده داشته و موجب افزایش خودکنترلی، پرهیزکاری و مسئولیت پذیری انسان می شود. همچنین تحلیل داده ها نشان داد که تعادل میان تشویق و تنبیه، الگوی اصلی تربیت اسلامی است و تضمین کننده رشد اخلاقی، معنوی و اجتماعی انسان است. تطبیق یافته های این پژوهش با نظریه های روان شناسی تربیتی و رفتارگرایی نشان می دهد که آموزه های اسلامی از لحاظ علمی و روان شناختی نیز قابل تبیین بوده و می توانند به عنوان چارچوبی عملی و کاربردی در تربیت انسان مورد استفاده قرار گیرند.

کلیدواژه ها:

تشویق ، تنبیه ، تربیت اخلاقی ، قرآن ، روایات ، رفتارگرایی