پیوند آموزش و هویت فرهنگی در دوران دیجیتال: فرصت ها و تهدیدهای پیش روی نظام آموزشی

گسترش فناوری های دیجیتال در دهه های اخیر، نظام های آموزشی را با تحولات عمیق ساختاری، محتوایی و هویتی مواجه ساخته است. آموزش در دوران دیجیتال دیگر صرفا انتقال دانش رسمی نیست، بلکه به بستری گسترده برای تعاملات فرهنگی، بازنمایی ارزش ها و شکل گیری هویت فردی و جمعی تبدیل شده است. در این میان، هویت فرهنگی به عنوان یکی از بنیادی ترین مولفه های شکل دهنده شخصیت دانش آموزان، بیش از گذشته در معرض تاثیرات متنوع و گاه متعارض قرار گرفته است. فضای مجازی، شبکه های اجتماعی، محتوای چندرسانه ای و آموزش های برخط از یک سو فرصت هایی نو برای آشنایی با فرهنگ های گوناگون، تقویت گفت وگوی بین فرهنگی و بازتعریف خلاقانه هویت فرهنگی فراهم آورده اند و از سوی دیگر، زمینه هایی برای تضعیف مرجعیت فرهنگی بومی، یکسان سازی فرهنگی و گسست نسلی ایجاد کرده اند. این مقاله با رویکردی تحلیلی به بررسی پیوند آموزش و هویت فرهنگی در دوران دیجیتال می پردازد و می کوشد فرصت ها و تهدیدهای پیش روی نظام آموزشی را در این زمینه تبیین کند. تمرکز اصلی مقاله بر نقش نظام آموزشی در مدیریت هوشمندانه تحولات دیجیتال و حفظ تعادل میان نوگرایی آموزشی و صیانت از هویت فرهنگی است؛ تعادلی که می تواند به شکل گیری نسلی آگاه، ریشه دار و در عین حال توانمند در زیست دیجیتال منجر شود.