بررسی راهکارهای نوین طراحی اتاقهای امن در برابر بارهای زلزله و انفجار با رویکرد پدافند غیر عامل (مطالعه موردی شهر تهران)

شهر تهران به دلیل قرارگیری بر گسل های فعال و وجود زیرساخت های استراتژیک در معرض تهدیدات زلزله و انفجار است. این پژوهش با هدف ارائه راهکارهای نوین برای طراحی اتاق های امن مقاوم در برابر بارهای زلزله و انفجار با رویکرد پدافند غیر عامل در تهران انجام شد. اهداف تحقیق شامل شناسایی فناوری های پیشرفته، تحلیل عملکرد سازه های تحت بارهای ترکیبی، ارزیابی تاب آوری، تدوین دستورالعمل های طراحی و ارائه مدل مفهومی بهینه بود. روش شناسی پژوهش ترکیبی بود و شامل مرور سیستماتیک، ادبیات، مدل سازی عددی با نرم افزارهایی مانند ABAQUS، تحلیل دینامیکی غیر خطی و ارزیابی عملکردی و تاب آوری بود. نوآوری های پژوهش شامل توسعه چارچوب طراحی یکپارچه برای بارهای همزمان زلزله و انفجار، مدل ارزیابی کمی تاب آوری، معرفی مصالح و سیستم های سازه ای هیبریدی (مانند FRP)، میراگرها، بهینه سازی طرح هندسی و تدوین پروتکل های آزمایشگاهی بود. یافته ها نشان داد که فناوری های نوین مانند جداسازهای لرزه ای و مصالح کامپوزیتی، تاب آوری اتاق های امن را در برابر زلزله های حوزه نزدیک و انفجارهای احتمالی در تهران به طور قابل توجهی افزایش می دهند. همزمانی این بارها حداکثر پاسخ دینامیکی سازه را ایجاد می کند که طراحی های یکپارچه را ضروری می سازد. این راهکارها در مناطق فرسوده و پرخطر تهران مانند مناطق ۱۰ و ۱۵ اثربخش هستند اما مقاومت فرهنگی و هزینه های اجرایی چالش هایی ایجاد می کنند. نتیجه گیری پژوهش بر لزوم استفاده از مصالح پیشرفته، بهینه سازی، طراحی و بازنگری آیین نامه ها تاکید دارد. پیشنهادات شامل تدوین آیین نامه های محلی، برنامه های آموزشی، مشوق های مالی و بازسازی بافت فرسوده است. این مدل می تواند الگویی برای کلان شهرهای مشابه باشد و به کاهش خسارات جانی و مالی در تهران کمک کند و همچنین مشخصات فنی در ۸ بند که براساس دستورالعمل اتاق امن طراحی شده است.

کلیدواژه ها:

اتاقهای امن ، زلزله ، انفجار ، پدافند غیر عامل ، تاب آوری