نقش قراردادهای پیش فروش در تنظیم روابط حقوقی خریدار و فروشنده

قراردادهای پیش فروش به عنوان یکی از ابزارهای نوین در عرصه معاملات، جایگاه ویژه ای در تنظیم روابط حقوقی میان خریدار و فروشنده یافته اند. این قراردادها با هدف ایجاد شفافیت در تعهدات طرفین، کاهش اختلافات و تضمین حقوق قانونی، به ویژه در حوزه هایی چون پیش فروش ساختمان، خودرو و کالاهای مصرفی، مورد توجه قرار گرفته اند. هدف اصلی این پژوهش، بررسی نقش قراردادهای پیش فروش در ساماندهی روابط حقوقی و تحلیل نقاط قوت و ضعف آن ها در نظام حقوقی ایران است.روش تحقیق این مقاله توصیفی-تحلیلی بوده و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای، قوانین داخلی (مانند قانون پیش فروش ساختمان مصوب ۱۳۸۹)، رویه های قضایی و مطالعات تطبیقی با نظام های حقوقی بین المللی انجام شده است. در این راستا، تلاش شده تا ضمن تبیین مبانی حقوقی قراردادهای پیش فروش، آثار عملی آن ها در حمایت از حقوق خریدار و فروشنده و چالش های موجود مورد بررسی قرار گیرد.یافته های تحقیق نشان می دهد که قراردادهای پیش فروش، در صورت تنظیم دقیق و ثبت رسمی، می توانند به طور موثر از بروز دعاوی حقوقی جلوگیری کنند و زمینه ای برای حمایت همزمان از حقوق خریدار و فروشنده فراهم آورند. این قراردادها با تعیین دقیق موضوع معامله، زمان تحویل، شرایط پرداخت و درج ضمانت های اجرایی، موجب شفاف سازی تعهدات طرفین می شوند. با این حال، چالش هایی همچون ابهام در قوانین، ریسک عدم اجرای تعهدات، سوءاستفاده های احتمالی (مانند پیش فروش چندباره یک مال) و مشکلات اثباتی در دعاوی همچنان وجود دارد.نتایج پژوهش نشان می دهد که برای ارتقای کارآمدی قراردادهای پیش فروش در ایران، لازم است قوانین جامع تر و شفاف تری تدوین شود، ثبت رسمی قراردادها الزامی گردد، ضمانت های اجرایی قوی تر پیش بینی شود، نظارت نهادهای دولتی و صنفی بر فرآیند پیش فروش افزایش یابد و آموزش حقوقی کافی به طرفین قرارداد ارائه شود. در نهایت، این تحقیق تاکید می کند که قراردادهای پیش فروش، اگر با چارچوب های حقوقی مناسب و نظارت کافی همراه باشند، می توانند به عنوان ابزاری کارآمد در تنظیم روابط حقوقی، کاهش اختلافات و توسعه بازارهای نوین عمل کنند و نقش مهمی در حمایت از حقوق مصرف کنندگان و ارتقای اعتماد عمومی ایفا نمایند.

کلیدواژه ها:

قرارداد پیش فروش ، روابط حقوقی ، خریدار و فروشنده ، قانون پیش فروش ساختمان ، ضمانت اجرا ، حقوق مصرف کننده ، شفافیت قراردادها ، نظام حقوقی ایران