هوش مصنوعی و رسالت انسانی معلم

رشد شتابان فناوری های مبتنی بر هوش مصنوعی در دهه های اخیر، نظام های آموزشی را با دگرگونی های عمیق و چندلایه مواجه ساخته است. این فناوری ها با فراهم کردن امکاناتی همچون شخصی سازی فرایند یادگیری، تحلیل داده های آموزشی، ارزیابی هوشمند و دسترسی گسترده تر به منابع دانشی، ظرفیت بالایی برای ارتقای کیفیت آموزش و افزایش عدالت آموزشی ایجاد کرده اند. با این حال، ورود گسترده هوش مصنوعی به عرصه تعلیم و تربیت، پرسش ها و دغدغه های اساسی درباره جایگاه معلم، هویت حرفه ای او و رسالت انسانی آموزش مطرح می سازد.مقاله حاضر با رویکردی تحلیلی توصیفی، به بررسی نقش و کارکردهای هوش مصنوعی در نظام های آموزشی پرداخته و در کنار تبیین فرصت ها و چالش های آن، بر مسئولیت های انسانی، اخلاقی و تربیتی معلم در عصر دیجیتال تاکید می کند. یافته های این بررسی نشان می دهد که اگرچه هوش مصنوعی می تواند در بهبود کارایی آموزشی و پشتیبانی از فرایند یاددهی یادگیری نقش موثری ایفا کند، اما فاقد توانایی هایی همچون درک عمیق عواطف انسانی، قضاوت اخلاقی، پرورش ارزش ها، ایجاد رابطه تربیتی معنادار و الگوسازی شخصیتی است. از این رو، نقش معلم نه تنها کمرنگ نمی شود، بلکه در هدایت اخلاقی، تربیت اجتماعی، تقویت تفکر انتقادی و حفظ بعد انسانی آموزش، اهمیتی دوچندان می یابد.در نهایت، مقاله بر این دیدگاه تاکید دارد که هوش مصنوعی باید به عنوان ابزاری مکمل در خدمت معلم و اهداف تربیتی قرار گیرد، نه جایگزینی برای نقش انسانی او؛ چراکه تحقق آموزش معنادار و اخلاق محور، همچنان وابسته به حضور آگاهانه، مسئولانه و انسانی معلم است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، معلم ، رسالت انسانی ، آموزش ، اخلاق تربیتی