مدارس نسل آینده: پیامدهای اجتماعی، فرهنگی و تربیتی مبتنی بر داده

ظهور فناوری های نوین اطلاعاتی و ارتباطی و ورود کلان داده ها به عرصه تعلیم و تربیت، مفهوم مدرسه را از یک مکان فیزیکی صرف به یک اکوسیستم پیچیده و هوشمند تغییر داده است که تحت عنوان مدارس نسل آینده شناخته می شود. این مدارس با بهره گیری از الگوریتم های هوش مصنوعی، تحلیل های یادگیری و اینترنت اشیاء، تلاش می کنند تا فرآیند یادگیری را شخصی سازی کرده و مدیریت آموزشی را بر مبنای شواهد دقیق استوار سازند. با این حال، این تحول فناورانه تنها یک تغییر فنی نیست، بلکه پیامدهای عمیق و گسترده اجتماعی، فرهنگی و تربیتی را به دنبال دارد که نیازمند واکاوی دقیق است. پژوهش حاضر با هدف بررسی عمیق و همه جانبه این پیامدها و با روش مروری سیستماتیک و تحلیلی، به تدوین مبانی نظری و یافته های پژوهشی در این حوزه پرداخته است. مسئله اصلی پژوهش، شناخت چالش های ناشی از سلطه منطق داده بر روابط انسانی در مدرسه، تغییر در ماهیت جامعه پذیری دانش آموزان، و تهدیدهای اخلاقی نظیر نقض حریم خصوصی و کالایی شدن آموزش است. یافته های این پژوهش نشان می دهد که مدارس نسل آینده اگرچه پتانسیل بالایی برای ارتقای عدالت آموزشی و کارایی سیستم دارند، اما در صورت فقدان پیوست های فرهنگی و اخلاقی، می توانند به ابزاری برای بازتولید نابرابری و اعمال نظارت کنترلی تبدیل شوند. نتایج حاکی از آن است که گذار موفق به این پارادایم جدید، نیازمند بازتعریف نقش معلم از انتقال دهنده دانش به طراح آموزشی داده محور، ارتقای سواد داده در میان تمام ذینفعان و تدوین چارچوب های حقوقی و اخلاقی سخت گیرانه برای حفاظت از داده های زیستی و رفتاری دانش آموزان است.

کلیدواژه ها:

مدارس نسل آینده ، آموزش داده محور ، پیامدهای فرهنگی فناوری ، هوش مصنوعی تربیتی ، اخلاق داده