زیبایی شناسی نور و رنگ در کاشی کاری مسجد گوهرشاد با رویکرد ابن هیثم

ابن هیثم را می توان از جمله مهم ترین اندیشمندانی برشمرد که نظریه ادراک زیبایی وی، کیفیات و ساختار بصری لازم در آثار هنری را مورد مطالعه قرار می دهد. از این رو لازم است نظریاتش در حوزه زیبایی شناسی مورد پژوهش قرار گیرد. مسجد گوهرشاد مشهد، شاهکار عصر تیموری، مجموعه ای بی نظیر و چشم نواز از جلوه و همنشینی و همراهی نور و رنگ در تمامی وجوه است. زیرا هیچ رنگی خارج از تابش نور، رنگ نیست و رنگ ها فقط در مجاورت و تاثیرگذاری بر یکدیگر است که کیفیت و رنگ خود را بروز می دهند. بر اساس آرای ابن هیثم، ۲۲ عامل به واسطه درک چشم حاصل می شوند و در صدر این عوامل، از نور و رنگ نام می برد که این دو حاصل احساس زیبایی هستند. چگونگی کاربست این دو عامل در هنر کاشیکاری مسجد گوهرشاد، هدف این مقاله است و به دنبال پاسخ به این پرسش که چگونه نور و رنگ های کاشیکاری مسجد گوهرشاد بر اساس نظریه ادراک زیبایی ابن هیثم، قابل بررسی و تحلیل است. روش تحقیق از لحاظ هدف، کاربردی و از نظر روش انجام، توصیفی تحلیلی است و اطلاعات نیز بر اساس مطالعات کتابخانه ای به دست آمده است. نتایج حاکی از آنند که علاوه بر احساس بینایی و درک نور و رنگ امری فراتر وجود دارد و آن ادراکی است که با عقل و خیال به وجود می آید و از دیدگاه ابن هیثم از طریق حواس باطنی درک می شود.

کلیدواژه ها:

ابن هیثم ، مسجد گوهرشاد ، نور ، رنگ ، زیبایی شناسی