تجربه نگاری دستگاه های اجرایی در مقرره گذاری مدیریت تعارض منافع؛ رهاوردی برای تصویب قانون مدیریت تعارض منافع

تعارض منافع یکی از مسائل اساسی در حوزه های حقوق و مدیریت محسوب می شود. هدف این پژوهش واکاوی تجارب نهادهای اجرایی کشور در زمینه مقرره گذاری مرتبط با مدیریت تعارض منافع، و ارائه راهکارهایی کاربردی برای ارتقای فرآیند تنقیح و تصویب لایحه مدیریت تعارض منافع است. این پژوهش از منظر روش شناختی، پژوهش کیفی است و به لحاظ هدف کاربردی می باشد. با استفاده از روش تحلیل مضمون و انجام مصاحبه های نیمه ساختار یافته عمیق با ۲۱ نفر از متولیان و کارشناسان ارشد مدیریت تعارض منافع در نهادهای اجرایی، راهکارهای موثر در تدوین و اجرای قانون مدیریت تعارض منافع شناسایی شدند. مصاحبه های انجام شده منتج به ۲مضمون فراگیر، ۶ مضمون سازمان دهنده و ۳۶ مضمون پایه شده است. بر اساس یافته ها، مقرره گذاری در این حوزه با چالش های متعددی در سه سطح مواجه است: الف) حقوقی (شامل تداخل مقررات جدید با قوانین پیشین و فقدان ساز و کار ارزیابی تطبیقی)، ب) نهادی (شامل تعارض منافع سازمانی در نهادهای تنظیم گر و نهاد سازی موازی)، و ج) اجرایی (شامل ضعف ضمانت های اجرایی، عدم تفکیک بین مدیریت تعارض منافع و محدودیت های غیر ضروری، و عدم استقلال نهاد ناظر). مواردی نظیر: ضرورت پرهیز از ایجاد محدودیت های غیر ضرور، هم پوشانی و یکپارچه سازی با قوانین موضوعه موخر، توجه به تعارض منافع ساختاری(سیستمی)، در نظر گرفتن تمایزات ساختاری فی ما بین دستگاه های خدماتی، تولیدی/اقتصادی در مدیریت تعارض منافع و همچنین اجرای مرحله ای(آزمایشی) قانون، از جمله پیشنهادات دستگاه ها در راستای رفع چالش ها بود.