ارزیابی تاثیر مداخله آموزشی بر بهبود مدیریت پسماند بیمارستانی (مطالعه موردی: بیمارستان کمالی کرج، استان البرز)

مقدمه: پسماندهای بیمارستانی به دلیل وجود مواد عفونی، شیمیایی و خطرناک که می تواند به طور جدی بر سلامت عمومی و محیط زیست تاثیر بگذارد، به شیوه های مدیریت تخصصی و کارآمد نیاز دارد. در این زمینه، آموزش به عنوان ابزاری ضروری در ارتقای کمی و تفکیک پسماند بیمارستانی شناخته شده است. آموزش محیطزیست با هدف ایجاد مهارت ها و نگرش های ضروری برای درک و احترام به روابط متقابل میان انسان، فرهنگ او و محیط زیست پیرامون اوست. هدف از این مطالعه بررسی تاثیر آموزش به شیوه یادگیری ترکیبی به پرسنل درگیر در فرآیند مدیریت پسماند از لحاظ کمیت و تفکیک در بیمارستان کمالی می پردازد و به دنبال شناسایی راهکارهای موثر در ارتقاء مدیریت پسماند در مراکز درمانی است.مواد و روش ها: مطالعه حاضر یک مداخله شبه تجربی با تجزیه و تحلیل قبل و بعد برای مقایسه تاثیر مداخله آموزشی مبتنی بر الگوی ترکیبی بر آگاهی و نگرش و عملکرد (میزان تولید و تفکیک پسماند) پرسنل بیمارستان کمالی کرج می باشد. حجم نمونه به روش تمام شماری عبارت بودند از ۱۷ گروه ۳۰ نفره با مجموع کل ۴۸۰ نفر شامل پرسنل درگیر در تولید، جمع آوری و انتقال پسماند بودند. مداخله ها شامل ساختار آموزش با استفاده از رویکرد یادگیری ترکیبی است که هر دو روش های متعارف و از دور را ادغام می کند. مطالب آموزشی از کتاب مدیریت پسماند در بیمارستان و مراکز درمانی و منابع بهداشت محیط شغلی گرفته شده است. دوره قبل از مداخله از فروردین تا شهریور ۱۴۰۲ در نظر گرفته شد و زمان ارزیابی پس از مداخله از مهر تا اسفند ۱۴۰۲ بود. برای جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه استاندارد مطالعه Sadeghi و همکاران (۲۰۲۰) استفاده شد. تجزیه و تحلیل توصیفی و داده های کمی با میانگین (کیلوگرم در ماه) و انحراف معیار (SD) توصیف شدند. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از آزمون های کولموگروف - اسمیرنف و تی و همچنین نرم افزارهای Excel و Spss.۱۲ انجام شده است.نتایج: یافته های این پژوهش نشان داد مداخله آموزشی مبتنی بر روش ترکیبی می تواند بر افزایش آگاهی و نگرش و عملکرد (میزان پسماند و تفکیک) مشارکت کنندگان تاثیر داشته باشد. میزان کل تولید پسماند از ۴۰۶۳۸ کیلوگرم در ماه پس از مداخله به ۳۴۱۶۰ کیلوگرم در ماه رسید. بیشترین کاهش در میزان پسماند به ترتیب عفونی، شیمیایی دارویی و عادی است. هم چنین نتایج بهبود تفکیک پسماند به میزان ۶/۲۶ درصد را برآورد کرد.بحث: در پژوهش حاضر نتایج، حاکی از تاثیر مثبت این مداخله آموزشی در حیطه شناختی، نگرشی و عملکردی در زمینه تولید و انجام تفکیک پسماند بود که نشان می دهد یک برنامه آموزشی با الگوی ترکیبی با ساختار مناسب می تواند به طور قابل توجهی میزان و تفکیک پسماند را بهبود بخشد و پایداری زیست محیطی را در محیط بیمارستان ترویج کند.

کلیدواژه ها:

آموزش محیط زیست ، یادگیری ترکیبی ، مدیریت پسماند بیمارستانی ، مراکز آموزشی درمانی ، بیمارستان کمالی